ปัญหาการกำหนดโทษทางอาญา ศึกษาเฉพาะกรณีความผิดฐานจงใจไม่ยื่น และจงใจยื่นบัญชีทรัพย์สินและหนี้สินด้วยข้อความอันเป็นเท็จตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2561

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. ศึกษาแนวความคิด ทฤษฎีเกี่ยวกับการกำหนดความรับผิดทางอาญาในกระบวนการตรวจสอบบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน 2. ศึกษาเปรียบเทียบมาตรการทางกฎหมายที่ใช้กับการตรวจสอบบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินของเจ้าหน้าที่ของรัฐในประเทศไทย ประเทศสหรัฐอเมริกา และสาธารณรัฐฝรั่งเศส 3. ศึกษาวิเคราะห์ปัญหาของระบบ และกลไกการตรวจสอบบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน 4. ศึกษาข้อเสนอแนะแนวทางในการปรับปรุงแก้ไขกฎหมายเพื่อมาตรการการตรวจสอบบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินที่มีประสิทธิภาพ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการวิจัยจากเอกสารต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง อาทิ จากหนังสือ บทความทางวิชาการ คำพิพากษาของศาล แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากเอกสารต่าง ๆ มาวิเคราะห์ในเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) แนวคิด และทฤษฎีเกี่ยวกับความรับผิดทางอาญาในกระบวนการตรวจสอบบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินในความผิดจงใจไม่ยื่น และจงใจยื่นบัญชีทรัพย์สินและหนี้สินด้วยข้อความอันเป็นเท็จ ยังคงไม่ได้มีบทกำหนดโทษที่เหมาะสมกับความผิด 2) ประเทศไทย ประเทศสหรัฐอเมริกา และสาธารณรัฐฝรั่งเศส ซึ่งได้กำหนดไว้ชัดเจนเกี่ยวกับบทลงโทษกรณียื่นเกินกำหนดระยะเวลา และกำหนดหนดนิยามของคู่สมรสชัดเจนว่าต้องเป็นคู่สมรสตามกฎหมายเท่านั้น 3) ฐานความผิดปกบิดความสัมพันธ์อยู่กินฉันสามีภริยาของผู้มีหน้าที่ยื่น ตามประกาศคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ เรื่อง หลักเกณฑ์ของผู้ซึ่งอยู่กินกันฉันสามีภริยาโดยมิได้จดทะเบียนสมรสอันถือว่าเป็นคู่สมรส (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2568 ความผิดไม่ชัดเจนเพียงพอ ทำให้เกิดการตีความที่ผิดพลาดและผู้มีหน้าที่ยื่นอาจอ้างความไม่ชัดเจนนี้ปฏิเสธการการะทำของตนได้ 4) ผู้ศึกษาจึงเสนอแนะแนวทางในการแก้ไขปัญหาดังกล่าว โดยการแก้ไขพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2561 โดยกำหนดบทลงโทษกรณียื่นเกินกำหนดระยะเวลาไว้โดยเฉพาะ และเป็นการกำหนดโทษให้เหมาะสมกับวัตถุประสงค์การลงโทษทางอาญาไว้ ตลอดจน เพิ่มนิยามอยู่กินฉันสามีภริยาให้มีความชัดเจน