การสร้างคุณค่าทางวัฒนธรรมและเศรษฐกิจสร้างสรรค์จากภูมิปัญญาเครื่องปั้นดินเผาผ่านสื่อประชาสัมพันธ์ของชุมชนบ้านหม้อ

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อยกระดับภูมิปัญญาเครื่องปั้นดินเผาของชุมชนบ้านหม้อ ตำบลเขวา อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม ให้ก้าวสู่การเป็นอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่สำคัญของจังหวัด ผ่านกระบวนการพัฒนาสื่อประชาสัมพันธ์ภายใต้กรอบแนวคิดเศรษฐกิจสร้างสรรค์ การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยบูรณาการการเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม และการฐานชุมชน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก การสังเกตแบบมีส่วนร่วม และการพัฒนาสื่อประชาสัมพันธ์ร่วมกับชุมชน กลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลัก ได้แก่ ปราชญ์ชาวบ้าน ผู้นำชุมชน และผู้มีส่วนร่วมในกระบวนการพัฒนาสื่อ รวมจำนวนทั้งสิ้น 7 คน ผลการวิจัยพบว่า สื่อประชาสัมพันธ์ที่พัฒนาขึ้นสามารถถ่ายทอดองค์ความรู้ อัตลักษณ์ และคุณค่าทางวัฒนธรรมของภูมิปัญญาเครื่องปั้นดินเผาได้อย่างเป็นระบบและชัดเจน ส่งผลให้เกิดการรับรู้ คุณค่า และความภาคภูมิใจในภูมิปัญญาท้องถิ่นของคนในชุมชน ตลอดจนเพิ่มศักยภาพในการนำภูมิปัญญาไปต่อยอดเชิงเศรษฐกิจสร้างสรรค์ในบริบทสังคมร่วมสมัย นอกจากนี้ กระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนในทุกขั้นตอนของการวิจัยยังช่วยเสริมสร้างความเป็นเจ้าขององค์ความรู้และความตระหนักถึงคุณค่าของเครื่องปั้นดินเผาในฐานะมรดกทางวัฒนธรรมของท้องถิ่น ผลการศึกษายังชี้ให้เห็นว่า การเชื่อมโยงภูมิปัญญากับเรื่องราว วิถีชีวิต และบริบททางวัฒนธรรมผ่านสื่อร่วมสมัย สามารถเข้าถึงกลุ่มเยาวชนและสาธารณชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ สื่อประชาสัมพันธ์จึงทำหน้าที่เป็นกลไกสำคัญในการสร้างภาพลักษณ์ เพิ่มการมองเห็นของชุมชนในระดับจังหวัดและภูมิภาค และเอื้อต่อการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์ บทความนี้จึงเสนอให้การพัฒนาสื่อจากฐานภูมิปัญญาท้องถิ่นเป็นแนวทางสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจสร้างสรรค์ระดับชุมชน และสามารถประยุกต์ใช้เป็นต้นแบบในการพัฒนาพื้นที่อื่นที่มีบริบทใกล้เคียงกันได้อย่างยั่งยืน