รูปแบบการพัฒนาผู้ประกอบการรุ่นใหม่เพื่อสังคมด้วยกระบวนการวิศวกรสังคมบูรณาการกระบวนการคิดเชิงออกแบบในการสร้างมูลค่าเพิ่มผลิตภัณฑ์ในชุมชน

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อสร้างรูปแบบการพัฒนาผู้ประกอบการรุ่นใหม่เพื่อสังคมด้วยกระบวนการวิศวกรสังคม 2. เพื่อบูรณาการกระบวนการคิดเชิงออกแบบในการสร้างมูลค่าเพิ่มผลิตภัณฑ์ในชุมชน และ 3. เพื่อวิเคราะห์ผลกระทบของนวัตกรรมที่เกิดกับชุมชน เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีเครื่องมือในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์ และแบบสังเกตตามแนวทางกระบวนการคิดเชิงออกแบบ แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากเครื่องมือการวิจัยและเอกสารต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง มาวิเคราะห์แบบเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) รูปแบบการพัฒนาผู้ประกอบการรุ่นใหม่เพื่อสังคมประกอบด้วย 4 กระบวนการหลัก ประกอบด้วย 1.1) การสร้างรากฐานทักษะวิศวกรสังคม เพื่อเปลี่ยนบทบาทผู้เรียนเป็นผู้สังเกตการณ์ผ่านเครื่องมือฟ้าประทาน นาฬิกาชีวิต และไทม์ไลน์พัฒนาการ 1.2) การถอดรหัสและจัดการความรู้ชุมชน โดยใช้การวิเคราะห์ห่วงโซ่คุณค่าและแผนผังก้างปลาเพื่อระบุรากเหง้าของปัญหาอย่างเป็นระบบ 1.3) การสังเคราะห์นวัตกรรมด้วย M.I.C. Model ร่วมกับแนวคิดการคิดเชิงออกแบบ (Design Thinking) เพื่อสร้างสรรค์แนวทางแก้ไขปัญหาผ่านการปรับเปลี่ยน (Modification) ปรับปรุง (Improvement) และสร้างใหม่ (Creation) และ 1.4) การสร้างต้นแบบและขยายผลสู่ธุรกิจเพื่อสังคม มุ่งเน้นการสร้างต้นแบบนวัตกรรม (Prototyping) และการทดสอบกับผู้ใช้จริง เพื่อสร้างโมเดลธุรกิจที่ส่งมอบคุณค่าคืนสู่ชุมชนอย่างยั่งยืน 2) การบูรณาการกระบวนการคิดเชิงออกแบบในการสร้างมูลค่าเพิ่มผลิตภัณฑ์ในชุมชน มุ่งเน้นการบูรณาการกระบวนการคิดเชิงออกแบบ (Design Thinking) ร่วมกับกลยุทธ์ M.I.C. Model เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลิตภัณฑ์ชุมชน พบว่า 2.1) การปรับเปลี่ยน สามารถลดความสูญเปล่าในโซ่อุปทานด้วยการบริหารจัดการวัตถุดิบร่วมกับเครือข่ายเกษตรกรท้องถิ่น 2.2) การปรับปรุง (Improvement) ช่วยยกระดับมาตรฐานการผลิตดินออร์แกนิกให้สม่ำเสมอ ลดผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม และ 2.3) การสร้างสรรค์ (Creation) นำไปสู่การพัฒนานวัตกรรม ดินสะดวกปลูกในบรรจุภัณฑ์ย่อยสลายได้ และ 3) ผลกระทบของนวัตกรรมที่เกิดกับชุมชน คือ มีผลกระทบเชิงบวกสิ่งแวดล้อม สามารถสร้างคุณค่าเป็นผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ดินออร์แกนิกส์คุณภาพสูงที่บรรจุในถุงรักษ์โลกย่อยสลายได้ ออกแบบมาเพื่อความสะดวกของผู้ที่พักอาศัยในพื้นที่จำกัด เช่น คอนโดมิเนียม หรือหอพักนักศึกษาตอบโจทย์วิถีชีวิตคนเมือง พัฒนาจากกระบวนการที่มีประสิทธิภาพเปรียบเทียบและพื้นที่ได้การรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์มีมาตรฐานที่เชื่อถือได้มีผลกระทบเชิงบวกด้านสังคม และชุมชน โดยการถ่ายทอดองค์ความรู้และเทคโนโลยีการผลิตให้ชาวบ้านสามารถดำเนินธุรกิจด้วยตนเอง และพึ่งพาตนเองของชุมชนได้เองอย่างยั่งยืน