การจำแนกประเภทของวรรณกรรมไทยที่เกี่ยวข้องกับตำบลหันตรา อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อรวบรวมและจำแนกประเภทของวรรณกรรมไทยที่เกี่ยวข้องกับตำบลหันตรา อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และ 2. เพื่อส่งเสริมให้เด็กและเยาวชนในชุมชนตระหนัก หวงแหน และเกิดความภาคภูมิใจในท้องถิ่นของตน เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีเครื่องมือในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์เชิงลึกกึ่งโครงสร้าง โดยมีกลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้อำนวยการโรงเรียนวัดหันตรา ครูชำนาญการผู้สอนวิชาสังคมศึกษาระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ที่สอนเกี่ยวกับเรื่องชุมชนหันตรา จำนวน 2 คน ปราชญ์ชาวบ้านในชุมชนตำบลหันตรา จำนวน 1 คน นักวิชาการที่มีความเชี่ยวชาญด้านประวัติศาสตร์กรุงศรีอยุธยา จำนวน 2 คน โดยใช้วิธีการเลือกแบบเฉพาะเจาะจง เด็กและเยาวชนในเขตพื้นที่ตำบลหันตรา ได้แก่ นักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6 โรงเรียน วัดหันตรา จำนวน 150 คน โดยใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบง่าย (Simple Random Sampling) แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากเอกสาร วรรณกรรม และแบบสัมภาษณ์มาวิเคราะห์แบบเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) การจำแนกวรรณกรรมที่ปรากฏในตำบลหันตรามี 3 ลักษณะ คือ 1.1) แบ่งตามยุคสมัยเป็น 2 ยุคสมัย ได้แก่ วรรณกรรมสมัยกรุงศรีอยุธยา จำนวน 14 เรื่อง และวรรณกรรมสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ จำนวน 7 เรื่อง 1.2) แบ่งตามรูปแบบงานเขียนเป็น 2 ประเภท ได้แก่ งานเขียนประเภทร้อยแก้ว จำนวน 19 เรื่อง และงานเขียนประเภทร้อยกรอง จำนวน 2 เรื่อง และ 1.3) แบ่งตามรูปแบบ การประพันธ์เป็น 2 ประเภท ได้แก่ สารคดี จำนวน 18 เรื่อง และบันเทิงคดี จำนวน 3 เรื่อง และ 2) นักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6 เกิดการรับรู้ความกระตือรือร้นในการร่วมกิจกรรมต่าง ๆ  และยังได้สะท้อนมุมมองความคิดเกี่ยวกับชุมชนหันตรา ผ่านผลงานที่ได้ร่วมกันทำเป็นกลุ่ม รวมถึงเป็นการพัฒนาทักษะทางด้านภาษาไทยคือทักษะการฟัง การพูด การอ่าน และการเขียน รวมถึงทักษะด้านสังคมศึกษา คือการเรียนรู้เรื่องราวในอดีตอันยาวนานหรือประวัติศาสตร์ท้องถิ่นของตน การอยู่ร่วมกับบุคคลอื่นในสังคมการยอมรับความคิดเห็นของผู้อื่น และการเป็นผู้นำและผู้ตามที่ดี