การเพิกถอนสิทธิทางการเมืองกรณีทุจริตการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่นในประเทศไทย

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้ ต้องการศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับการเพิกถอนสิทธิทางการเมืองกรณีทุจริตการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น รวมถึงการกำหนดบทลงโทษ คุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามของกฎหมายต่างประเทศ และกรณีทุจริตการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่นของกฎหมายเลือกตั้งท้องถิ่นในประเทศไทย เนื่องจากพระราชบัญญัติการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562 ซึ่งเป็นกฎหมายเลือกตั้งท้องถิ่นฉบับปัจจุบันกำหนดให้ผู้ที่กระทำการทุจริตการเลือกตั้ง นอกจากต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ 1 - 10 ปี หรือปรับตั้งแต่ 20,000 – 200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับและให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งของผู้นั้น 20 ปี นอกจากนี้ผู้ที่กระทำการทุจริตการเลือกตั้งยังถูกจำกัดสิทธิในการลงสมัครรับเลือกตั้งโดยบทบัญญัติของกฎหมาย มาตรา 50 ซึ่งบัญญัติว่า “บุคคลผู้มีลักษณะดังต่อไปนี้เป็นบุคคลต้องห้ามมิให้ใช้สิทธิสมัครรับเลือกตั้ง (11) เคยต้องคำพิพากษาอันถึงที่สุดว่ากระทำทุจริตในการเลือกตั้ง” กล่าวคือ ผู้ที่กระทำการทุจริตการเลือกตั้ง นอกจากถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง 20 ปีแล้ว ยังถูกจำกัดสิทธิในการสมัครรับเลือกตั้งอีกโดยไม่มีกำหนดระยะเวลา หรือเพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้งอีกตลอดชีวิต ทั้งนี้เพื่อให้สอดคล้องกับเจตนารมณ์รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ในการป้องกันและปราบปรามการทุจริต จึงมีประเด็นที่น่าพิจารณาว่า การกำหนดระยะเวลาการเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งสูงถึง 20 ปีรวมถึงผลของการกระทำกรณีทุจริตการเลือกตั้งที่ถูกจำกัดสิทธิในการสมัครรับเลือกตั้งตลอดชีวิตเช่นนี้ เป็นการลิดรอนสิทธิหรือจำกัดสิทธิเสรีภาพของบุคคลมากเกินไปหรือไม่