ปัญหาการคุ้มครองสิทธิผู้เสียหายในคดีแพ่งที่เกี่ยวเนื่องกับคดีอาญาชั้นหลังพิจารณา

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาแนวคิด ทฤษฎี หลักการเกี่ยวกับการคุ้มครองสิทธิผู้เสียหายในคดีอาญา 2. เพื่อเปรียบเทียบบทบัญญัติกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการคุ้มครองสิทธิผู้เสียหายในคดีแพ่งที่เกี่ยวเนื่องกับคดีอาญาในชั้นหลังพิจารณาของประเทศไทย สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนีและสหรัฐอเมริกา 3. เพื่อวิเคราะห์ปัญหาของมาตรการทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการคุ้มครองสิทธิผู้เสียหายในคดีแพ่งที่เกี่ยวเนื่องกับคดีอาญาชั้นหลังพิจารณา และ 4. เพื่อศึกษาข้อเสนอแนะแนวทางในการพัฒนาปรับปรุงกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการคุ้มครองสิทธิของผู้เสียหายในคดีแพ่งที่เกี่ยวเนื่องกับคดีอาญาชั้นหลังพิจารณาให้มีประสิทธิภาพตามมาตรฐานสากล เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วยวิธีการวิจัยเอกสาร ค้นคว้าและรวบรวมข้อมูลจาก ตำรากฎหมาย วิทยานิพนธ์ งานวิจัย บทความ เว็บไซต์ ตัวบทกฎหมาย และข้อมูลสารสนเทศทางอิเล็กทรอนิกส์ที่เกี่ยวข้องทั้งของประเทศไทยและของต่างประเทศ แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากเอกสารมาวิเคราะห์แบบเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) แนวคิด ทฤษฎี และกฎหมายเกี่ยวกับการคุ้มครองสิทธิผู้เสียหายในคดีอาญา มุ่งเน้นให้ความสำคัญในการเยียวยาผู้เสียหาย 2) เมื่อศึกษากฎหมายของประเทศไทย สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี และสหรัฐอเมริกาต่างให้ความสำคัญกับการคุ้มครองสิทธิของผู้เสียหาย สหรัฐอเมริกามีการตั้งหน่วยงานฟ้องร้องทางการเงิน บังคับให้เป็นไปตามคำพิพากษา มีกองทุนเพื่อช่วยเหลือเหยื่ออาชญากรรมความผิดร้ายแรง ก่อนการปล่อยตัวจำเลยมีการแจ้งเตือนไปยังผู้เสียหายและสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนีจ่ายค่าตอบแทนความเสียหายโดยมิได้กำหนดเพดานขั้นสูง และไม่คำนึงถึงฐานะของผู้เสียหาย 3) กฎหมายคุ้มครองสิทธิผู้เสียหายชั้นหลังพิจารณาของประเทศไทยมีกองทุนยุติธรรมทำหน้าที่บังคับคดีแพ่งที่เกี่ยวเนื่องกับคดีอาญา โดยพิจารณาถึงฐานะของผู้รับความช่วยเหลือ การจ่ายเงินค่าตอบแทนความเสียหายให้แก่ผู้เสียหายยังไม่ครอบคลุมความผิดอาญาร้ายแรง และไม่มีบทบัญญัติให้แจ้งผู้เสียหายทราบก่อนการปล่อยตัวจำเลย และ 4) เสนอแก้ไขพระราชบัญญัติกองทุนยุติธรรม พ.ศ. 2558 ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาในส่วนการบังคับคดีแพ่งที่เกี่ยวเนื่องกับคดีอาญา แก้ไขเพิ่มเติมฐานความผิดอาญาร้ายแรงตามพระราชบัญญัติค่าตอบแทน และค่าทดแทนค่าใช้จ่ายแก่จำเลยในคดีอาญา พ.ศ. 2544 และบัญญัติให้กรมราชทัณฑ์มีหน้าที่แจ้งการปล่อยตัวจำเลยให้ผู้เสียหายทราบ ให้มีประสิทธิภาพตามมาตรฐานสากล