การสร้างสรรค์การแสดงนาฏยอลังการบนฐานวัฒนธรรมชาติพันธุ์ภูมิภาคตะวันตก: กรณีศึกษาการแสดงชุดวิถีศิลป์ถิ่นไทยดำ จังหวัดเพชรบุรี

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาบริบทศิลปวัฒนธรรมกลุ่มชาติพันธุ์ภูมิภาคตะวันตก และ 2. เพื่อสร้างสรรค์ศิลปะการแสดงโดยชุมชนบนฐานทุนวัฒนธรรมกลุ่มชาติพันธุ์ภูมิภาคตะวันตก ได้แก่ กลุ่มชาติพันธุ์ไทยทรงดำ ชุมชนบ้านเขาย้อย จังหวัดเพชรบุรี เป็นการวิจัยแบบเชิงคุณภาพ โดยมีเครื่องมือในการวิจัย ประกอบด้วย แบบสัมภาษณ์ โดยมีกลุ่มเป้าหมาย จำนวน 80 คน ที่มาจากการเลือกแบบเจาะจง แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากเอกสารและแบบสัมภาษณ์มาวิเคราะห์ในเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) ชุมชนเขาย้อย อำเภอเขาย้อย จังหวัดเพชรบุรี เป็นพื้นที่ที่อุดมสมบูรณ์ และมีศิลปวัฒนธรรมเหมาะสมกับการสร้างการแสดง คนในพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นคนไทยดำที่ยังยึดถือปฏิบัติ สืบทอดประเพณีอยู่ ประเพณีที่ควรคู่กับความเชื่อมีความสัมพันธ์ต่อการดำรงชีวิตของคนในชุมชน เริ่มต้นด้วย ประเพณีการเกิด ประเพณีที่เกี่ยวกับการบวช และประเพณีการเกี่ยวกับความตาย ซึ่งประเพณีต่าง ๆ ล้วนแล้วแต่เป็นการทำให้คนในชุมชนเกิดความมั่นใจในการใช้ชีวิต เกิดความรักความสามัคคีของคนในครอบครัว และชุมชน และ 2) กลุ่มชาติพันธุ์ไทยทรงดำ ได้ชุดการแสดง นาฏยวิถีศิลป์ถิ่นไทยดำ เป็นการแสดงนาฏศิลป์ที่สื่อให้เห็นถึงเอกลักษณ์ วัฒนธรรม วิถีชีวิต และงานผลิตภัณฑ์ของกลุ่มชาติพันธุ์ไทยทรงดำ ตำบลเขาย้อย จังหวัดเพชรบุรี โดยการนำการรำแคน และลักษณะการใช้เครื่องจักรสานหรือผลิตภัณฑ์ของชุมชนมาเป็นแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์การแสดง นำเสนอผ่านรูปแบบของการแสดงนาฏศิลป์พื้นบ้าน โดยใช้การรำแคนลักษณะต่าง ๆ ลักษณะการใช้อุปกรณ์จักรสานของกลุ่มชาติพันธุ์ไทยทรงดำ ที่แสดงถึงวิถีชีวิตและวัฒนธรรมประเพณีของกลุ่มชาติพันธุ์