การพัฒนาชุมชนต้นแบบจริยสนทนาสำหรับเยาวชนตามหลักพุทธธรรมเพื่อความมั่นคงอย่างยั่งยืนทางจริยธรรมในโรงเรียนพื้นที่เปราะบางในจังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาสภาพปัญหาทางจริยธรรมของเยาวชนในโรงเรียนในพื้นที่เปราะบาง 2. เพื่อศึกษาองค์ความรู้ด้านและกระบวนการจริยสนทนา 3. เพื่อสร้างชุมชนต้นแบบยุวจริยธรรมในโรงเรียนพื้นที่เปราะบาง โรงเรียนมหาชัยพิทยาคาร ตำบลท่าสองคอน อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีเครื่องมือการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์ โดยมีกลุ่มเป้าหมาย จำนวน 205 คน ที่มาจากการเลือกแบบเจาะจง แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากเอกสารและแบบสัมภาษณ์ มาวิเคราะห์แบบเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) โรงเรียนพื้นที่เปราะบางนั้นมีปัญหามากมาย สภาพสังคมที่มีนัยสำคัญทางจริยธรรมคือสภาพครอบครัวที่เปลี่ยนแปลงไป กล่าวคือ มีครอบครัวที่พ่อแม่หย่าร้างเพิ่มมากขึ้น ซึ่งสถาบันครอบครัวได้ลดบทบาทในการขัดเกลาทางจริยธรรมลงไป 2) องค์ความรู้ด้านจริยธรรมมีพื้นฐานมาจากพุทธศาสนา กระบวนการสานเสวนาเพื่อพัฒนาองค์ความรู้ด้านคุณธรรมมี  4 ขั้นตอน คือ (1) การสืบสาแหรก (2) การแลกเปลี่ยนประสบการณ์ (3) สรรค์สร้างเป้าหมาย (4) ใช้หลักธรรมนำการพัฒนาชีวิต และ 3) การพัฒนาชุมชนต้นแบบทางจริยธรรม พัฒนาบนพื้นฐานกระบวนการจริยสนทนาเพื่อนำองค์ความรู้ด้านจริยธรรมไปใช้ในกระบวนการจริยสนทนา โดยมีครูพระสอนศีลธรรมในโรงเรียนเครือข่ายโรงเรียนวิถีพุทธเป็นต้นแบบในการพัฒนา