ไหมมือแม่: การออกแบบผ้าไหมมัดหมี่สู่เศรษฐกิจฐานรากของชุมชนตำบลหัวดง อำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาและรวบรวมข้อมูลผ้าไหมมัดหมี่ตำบลหัวดง อำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม 2. เพื่อออกแบบลวดลายผ้าไหมมัดหมี่สู่เศรษฐกิจฐานรากของชุมชนตำบลหัวดง อำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม และ 3. เพื่อศึกษาความพึงพอใจของลวดลายผ้าไหมมัดหมี่ตำบลหัวดง อำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม เป็นการวิจัยแบบผสมผสานระหว่างการวิจัยเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ มีเครื่องมือในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ และแบบสังเกต โดยมีกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 25 คน และกลุ่มเป้าหมาย จำนวน 25 คน ที่มาจากการเลือกแบบเฉพาะเจาะจง แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากแบบสอบถามมาวิเคราะห์โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ประกอบด้วย ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากเอกสาร แบบสัมภาษณ์ และแบบสังเกต มาวิเคราะห์แบบเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) การรวบรวมข้อมูลผ้าไหมมัดหมี่ตำบลหัวดงมีลายผ้าไหมมัดหมี่จำนวน 46 ลาย แบ่งตามลักษณะของลายผ้าไหมมัดหมี่ที่ได้จากลายธรรมชาติ จำนวน 17 ลาย ลายของใช้ จำนวน 10 ลาย ลายศาสนา จำนวน 6 ลาย และลายประดิษฐ์ จำนวน 13 ลาย 2) การออกแบบลวดลายผ้าไหมมัดหมี่สู่เศรษฐกิจฐานรากของชุมชนโดยใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ โดยดึงเอาเอกลักษณ์และอัตลักษณ์ที่มีอยู่ในชุมชนตำบลหัวดง เช่น ขนบธรรมเนียม ประเพณี พิธีกรรม วัฒนธรรม เป็นต้น มาแสดงออกในการออกแบบลายผ้าไหมมัดหมี่ ซึ่งทำให้ลายผ้าที่ออกแบบนั้นมีอัตลักษณ์ของชุมชนและ และ 3) ความพึงพอใจของลวดลายผ้าไหมมัดหมี่ตำบลหัวดงจำนวน 14 ลวดลาย 5 อันดับแรกประกอบด้วย 1) ลวดลายผ้าไหมมัดหมี่ลายที่ 9 เรือไฟพระญานาค มีความพึงพอใจมากที่สุด (x̅= 4.86, S.D. = 0.34) 2) ลวดลายผ้าไหมมัดหมี่ลายที่ 6 หมากเบ็งใหญ่ มีความพึงพอใจมากที่สุด (x̅= 4.85, S.D. = 0.34) 3) ลวดลายผ้าไหมมัดหมี่ลายที่ 5 การะประพฤก มีความพึงพอใจมากที่สุด (x̅= 4.76, S.D. = 0.41) 4) ลวดลายผ้าไหมมัดหมี่ลายที่ 4 กระทงหงษ์ มีความพึงพอใจมาก (x̅= 4.68, S.D. = 0.46) และ 5) ลวดลายผ้าไหมมัดหมี่ลายที่ 2 โคมห้า (x̅= 4.48, S.D. = 0.49)