การพัฒนาพื้นที่วิจัยเชิงยุทธศาสตร์เมืองชายแดนแบบบูรณาการพหุภาคี เพื่อขจัดความยากจนและสร้างโอกาสทางสังคม กรณีศึกษาจังหวัดมุกดาหาร (SRA) ด้วยแนวคิด “คุยกันทั้งจังหวัด” ระยะที่ 1

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อพัฒนาและยกระดับแพลตฟอร์มขจัดความยากจนแบบเบ็ดเสร็จและแม่นยำ และพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อการตัดสินใจ 2. เพื่อพัฒนาและยกระดับบทบาทของสถาบันอุดมศึกษาในพื้นที่และสร้างนักบริหารจัดการเชิงพื้นที่ และ 3. เพื่อสร้างแพลตฟอร์มกลไกการบูรณาการความร่วมมือแบบพหุภาคีเพื่อขจัดความยากจนระดับจังหวัด สำหรับแก้ไขปัญหาความยากจนอย่างเบ็ดเสร็จและแม่นยำ โดยใช้วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมที่ประกอบด้วย ระบบค้นหาสอบทานข้อมูลครัวเรือนยากจน ระบบส่งต่อช่วยเหลือ และระบบติดตามประเมินผลในชุมชนบทบทและชุมชนเมืองของจังหวัดมุกดาหาร ด้วยแนวคิด “คุยกันทั้งจังหวัด” เป็นการวิจัยแบบผสมผสานระหว่างเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ มีเครื่องมือการวิจัย คือ แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ โดยมีกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 3,320 คน ที่มาจากการสำรวจตามข้อมูล จปฐ.ที่ไปลงทะเบียนสวัสดิการแห่งรัฐในปี 2562 และกลุ่มเป้าหมายจำนวน 50 คน ที่มาจากการเลือกแบบเจาะจง แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากแบบสอบถามมาวิเคราะห์โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ประกอบด้วย ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และข้อมูลที่รวบรวมได้จากเอกสารและแบบสัมภาษณ์ มาวิเคราะห์แบบเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) กระบวนการพัฒนาระบบฐานข้อมูล PPPConnext ที่ถูกต้อง แม่นยำ ยอมรับร่วมแบบพหุภาคีที่สร้างความเป็นเจ้าของร่วมของข้อมูลและพัฒนากลไกการทำงานเชิงพื้นที่ผ่านระบบนิเวศน์ของสถาบันการศึกษาในพื้นที่ 2) กระบวนการพัฒนาศักยภาพและทักษะ การส่งต่อความช่วยเหลือครัวเรือนกลุ่มเป้าหมายบนฐานทุนการดำรงชีพ ศักยภาพ บริบท และความพร้อมของครัวเรือนเป้าหมายด้วยกระบวนการ Empowerment เพื่อให้กลุ่มเป้าหมายเป็นส่วนหนึ่งของ Pro-poor value chain และโครงข่ายความมั่นคงทางสังคม และ 3) การขับเคลื่อนทางสังคม การขับเคลื่อนทางสังคมครั้งนี้มีการดำเนินงานผ่าน One data one plan ของยุทธศาสตร์การพัฒนาจังหวัดมุกดาหารด้วยกลไกและกระบวนการทำงานแบบพหุภาคีด้วยพลังการขับเคลื่อนงานผ่านกลไกผู้ว่าราชการจังหวัดมุกดาหาร ด้วยการสร้างการรับรู้และการยอมรับร่วมกันในระดับพื้นที่ ตำบล อำเภอ และ จังหวัด ด้วยกระบวนการทำงานใน 3 ส่วนหลักนี้จะถูกถอดบทเรียนสู่การขยายผลการดำเนินงานในอำเภออื่น ๆ ต่อไป เพื่อสร้างแรงในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากแบบก้าวกระโดดส่งผลต่อผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัดมุกดาหารได้