อำนาจชุมชนกับการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการแหล่งท่องเที่ยวตามวิถีชุมชนในเขตบึงละหาน อำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาความคิดเห็นของประชาชนต่อกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการแหล่งท่องเที่ยวตามวิถีชุมชนในเขตบึงละหาน อำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ 2. เพื่อศึกษาอำนาจชุมชนกับการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการแหล่งท่องเที่ยวตามวิถีชุมชนในเขตบึงละหาน อำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ และ 3. เพื่อศึกษาการประยุกต์ใช้หลักสาราณียธรรมเป็นแนวทางส่งเสริมกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการแหล่งท่องเที่ยวตามวิถีชุมชนในเขตบึงละหาน อำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ เป็นการวิจัยแบบผสมผสานระหว่างเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ มีเครื่องมือวิจัย คือ จากแบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ โดยมีกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 400 คน ที่มาจากการคำนวนขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตรของ ทาโร่ ยามาเน่ (1973) ที่ระดับความคลาดเคลื่อน 0.05 และทำการสุ่มตัวอย่างแบบตามสะดวก และกลุ่มเป้าหมาย จำนวน 30 รูป/คน ที่มาจากการเลือกแบบเจาะจง แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากแบบสอบถามมาวิเคราะห์โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ประกอบด้วย ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และข้อมูลที่ได้จากการสัมภาษณ์ และเอกสารต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องมาวิเคราะห์แบบเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) ระดับความคิดเห็นของประชาชนต่อกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการแหล่งท่องเที่ยวตามวิถีชุมชนในเขตบึงละหาน อำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ โดยรวมอยู่ในระดับมาก (x̅= 3.79) และเมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า อยู่ในระดับมากทุกด้าน เรียงค่าเฉลี่ยจากมากไปหาน้อย ได้แก่ ด้านมีสวนรวมในการวางแผน (x̅= 4.06) ด้านมีสวนรวมในการติดตามประเมินผล (x̅= 3.83) ด้านมีสวนรวมในการปฏิบัติ/ดําเนินการ (x̅= 3.69) และด้านมีสวนรวมในการจัดสรรผลประโยชน์ (x̅= 3.57) ตามลำดับ 2) อำนาจชุมชนกับการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการแหล่งท่องเที่ยวตามวิถีชุมชนในเขตบึงละหาน อำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ คือ คนในชุมชนมีการรวมกลุ่ม เรียกว่า “ชุมชนเรือ” มีการหาปลาและสัตว์น้ำเลี้ยงชีพ ต่อมาเริ่มมีนักท่องเที่ยวเข้ามาจึงได้มีการริเริ่มให้มีการบริการลงเรือเพื่อชมทุ่งบัวแดงและชมนกตามเส้นทางธรรมชาติ และมีการบริหารจัดการกลุ่มร่วมกัน เพื่อดำเนินการบริหารจัดการแหล่งท่องเที่ยวร่วมกัน และ 3) การประยุกต์ใช้หลักสาราณียธรรมเป็นแนวทางส่งเสริมกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดการแหล่งท่องเที่ยวตามวิถีชุมชนในเขตบึงละหาน อำเภอจัตุรัส จังหวัดชัยภูมิ ได้แก่ ให้ความช่วยเหลือซึ่งกันและกัน แนะนำให้ความรู้ในการบริหารจัดการกลุ่มต่าง ๆ ใช้ความคิดสร้างสรรค์ มีความยิ้มแย้มแจ่มใสมีการประสานงานที่ดีระหว่างชุมชน มีการจัดสรรผลประโยชน์รักษากฎระเบียบและแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นอย่างสันติวิธี