บทบาททางการเมืองและการพัฒนาท้องถิ่นของกํานันผู้ใหญ่บ้านที่มิได้ปรากฏ ในพระราชบัญญัติการปกครองส่วนท้องที่พระพุทธศักราช 2457

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาบทบาทหน้าที่ภายใต้บทบัญญัติของกฎหมายกับบทบาทที่มิได้เป็นไปตามบทบัญญัติของกฎหมายในการทํางานร่วมกับราชการส่วนภูมิภาคและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 2. เพื่อศึกษาบทบาทหน้าที่ที่มิได้ปรากฏในบทบัญญัติของกฎหมายในช่วงเวลารัฐบาลที่มิได้มาจากการเลือกตั้ง และรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้ง และ 3. เพื่อศึกษาผลการเปลี่ยนแปลงกฎหมายเกี่ยวกับกํานันและผู้ใหญ่บ้าน โดยเฉพาะการเปลี่ยนแปลงวาระการดํารงตําแหน่งจากครบ 60 ปีบริบูรณ์มาเป็นวาระ 5 ปี เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีเครื่องมือการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์ โดยมีกลุ่มเป้าหมาย จำนวน 73 คน ที่มาจากการเลือกแบบเจาะจง ประกอบด้วย กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน นายอำเภอ ปลัดอำเภอ ผู้บริหารและสมาชิกสภาท้องถิ่น แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากแบบสัมภาษณ์และเอกสารต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องมาวิเคราะห์แบบเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) บทบาทหน้าที่ภายใต้บทบัญญัติของกฎหมายมีหน้าที่สำคัญในด้านความมั่นคง ความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน การประสานงานกับฝ่ายปกครองและส่วนราชการขณะที่บทบาทหน้าที่ที่มิได้กำหนดไว้ในกฎหมายเกี่ยวข้องกับการพัฒนาด้านเศรษฐกิจ ด้านการพัฒนาแหล่งน้ำ ด้านเส้นทางคมนาคม และด้านแหล่งน้ำการเกษตร 2) บทบาทหน้าที่ของกำนันผู้ใหญ่บ้านในยุครัฐบาลที่มิได้มาจากการเลือกตั้งกับรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งไม่แตกต่างกัน และ 3) ด้านวาระการดำรงตำแหน่ง ทั้งสองรูปแบบต่างมีข้อดีและข้อเสียแตกต่างกัน โดยวาระดำรงตำแหน่งจนถึงอายุ 60 ปีทำให้เกิดการทำงานที่ต่อเนื่อง ลดความขัดแย้งและความแตกแยกในกลุ่มชาวบ้านซึ่งเกิดขึ้นทุกครั้งในช่วงการเลือกตั้ง ข้อเสียคือการขาดความรับผิดชอบในการทำงานและการดูแลปัญหาความเดือดร้อน สำหรับวาระ 5 ปี ข้อดี คือ ทำให้เกิดกระตือรือร้นในการปฏิบัติหน้าที่ รวมถึงการตระหนักถึงความรับผิดชอบด้านการพัฒนาหมู่บ้านทั้งในด้านการสร้างรายได้และการประสานงานเพื่อขอรับการสนับสนุนพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานของหมู่บ้าน ขณะที่ข้อเสียคือความขัดแย้งอันเกิดจากการแข่งขันในการลงสมัครรับเลือกตั้ง