การสร้างสรรค์เพลงอีสานร่วมสมัยจากทำนองลำผู้ไท

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาแนวคิดการสร้างสรรค์ทำนองลำผู้ไท และ 2. สร้างสรรค์เพลงอีสานร่วมสมัยจากทำนองลำผู้ไท โดยเป็นงานวิจัยสร้างสรรค์และวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้แนวคิดการเรียบเรียงตามทฤษฎีดนตรีสากล และเนกาทีฟฮาโมนี โดยมีวิธีการวิจัยเริ่มจากการเก็บรวบรวมข้อมูล การเก็บข้อมูลภาคสนาม การสัมภาษณ์ ซึ่งนำไปสู่การตรวจสอบข้อมูล การวิเคราะห์ และการสร้างสรรค์ผลงานเพลง ผลการวิจัยพบว่า 1) แนวคิดการสร้างสรรค์ทำนองลำภูไท พบว่า มีหลายรูปแบบได้แก่ การกำหนดจังหวะเพลง การกำหนดทิศทางของเพลง การสื่ออารมณ์ การตีความทำนองเข้าสู่บทเพลง การเทียบเคียงเครื่องดนตรี การสอดประสานทำนอง การวางโครงสร้างของคอร์ด การวางรูปแบบเพลง และ 2) การสร้างสรรค์เพลงอีสานร่วมสมัยจากทำนองลำผู้ไท พบว่า มีขั้นตอน ประกอบด้วย (1) การวางคีตลักษณ์ออกเป็น 3 ท่อนเพลงเป็น A, B, และ C โดยท่อน A​ สื่อถึงการเดินทางอพยพของชาวผู้ไท โดยใช้บันไดเสียง ซีเอโอเลียน และ ซีโดเรียน ท่อน B สื่อถึงการค้นพบที่ตั้งถิ่นฐานและการสร้างบ้านแปงเมือง และท่อน C สื่อถึงความเป็นเอกลักษณ์ของวัฒนธรรมชาวผู้ไท ที่หล่อหลอมเข้ากับวัฒนธรรมจากภายนอก (2) การสร้างทำนองมีวิธีการสร้างคือ การด้นสดและนำโมทีฟมาพัฒนา (3) การสร้างคอร์ดโดยใช้คอร์ดโปรเกรสชั่นและการสลับปรับเปลี่ยน (4) การสร้างจังหวะจากกลองใหญ่ชาวผู้ไท การพัฒนาให้เป็น 3 พยางค์ การกระสวนจังหวะตามเครื่องดนตรี และการใช้เสียงเสียงอิเลคโทรนิคซินธิไซเซอร์ และ (5) การพัฒนาทำนองมี 3 รูปแบบ ได้แก่ ทฤษฎี เนกาทีฟฮาโมนี การหดของตัวโน้ต และการใช้โน้ตขัด