การเติบโตและการจัดการเมืองขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษชายแดน อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาการเติบโตของเมืองแม่สอดจากการพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษชายแดน 2. เพื่อประเมินขีดความสามารถขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการจัดการเมืองเขตเศรษฐกิจพิเศษชายแดนแม่สอด และ 3. เพื่อศึกษาแนวทางในการจัดการเมืองจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียของเมือง เป็นการวิจัยแบบผสมผสานระหว่างการวิจัยเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ มีเครื่องมือในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบบันทึก และแบบสัมภาษณ์ โดยมีกลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้อยู่อาศัยในเมืองในพื้นที่ดำเนินการพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษชายแดนอำเภอแม่สอดในเขตเทศบาลและนอกเขตเทศบาล จำนวน 400 คน ที่มาจากการคำนวนโดยใช้สูตรทาโร่ ยามาเน่ ที่ระดับความคลาดเคลื่อน 0.05 และกลุ่มเป้าหมาย จำนวน 16 คน ที่มาจากการเลือกแบบเจาะจง แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากแบบสอบถามมาวิเคราะห์โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ประกอบด้วย ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าที และการทดสอบแบบไค-สแควร์ และข้อมูลที่รวบรวมได้จากแบบสัมภาษณ์และเอกสารต่าง ๆ มาวิเคราะห์แบบเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) เมืองแม่สอดมีการเติบโตอย่างต่อเนื่องจากการเป็นชุมทางการค้าทางบกชายแดน และเป็นไปอย่างรวดเร็วมากขึ้นเมื่อเมืองตกอยู่ภายใต้กรอบการพัฒนาระดับภูมิภาค ซึ่งทำให้มูลค่าการค้าชายแดนเพิ่มสูงขึ้น และกลายมาเป็นแนวคิดการพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษชายแดน 2) การประเมินขีดความสามารถของ อปท. โดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง (x̅= 3.20) และ 3) แนวทางการจัดการเมืองตามทัศนะของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในเมืองเห็นว่ารัฐต้องให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียของเมืองภาคส่วนต่าง ๆ เข้ามามีส่วนร่วมในการจัดการเมือง และต้องหารูปแบบ หรือกลไกใหม่ ๆ มาใช้ในการจัดการเมืองแทนระบบการบริหารราชการแบบรวมศูนย์อำนาจแยกส่วนปกครองเหมือนในปัจจุบัน ส่วนผังเมืองซึ่งเป็นอีกเครื่องมือในการจัดการเมืองก็ต้องให้ท้องถิ่นเข้ามามีส่วนร่วมได้การวาง เพื่อให้สอดคล้องกับสภาพและความต้องการของพื้นที่