กลวิธีการรำ บทบาทพระเอกละครรำของอาจารย์เวณิกา บุนนาค ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง พุทธศักราช 2558

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาประวัติและผลงานด้านการแสดง ละครนอก ละครใน และละครพันทางของอาจารย์เวณิกา บุนนาค ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง พุทธศักราช 2558 และ 2. เพื่อศึกษากลวิธีการรำ บทบาทพระเอกละครรำของอาจารย์เวณิกา บุนนาค ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดงพุทธศักราช 2558 เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสำรวจ แบบสังเกต แบบสัมภาษณ์ และนำเสนอผลการวิจัยด้วยวิธีการพรรณนาวิเคราะห์ โดยมีกลุ่มตัวอย่าง ประกอบด้วย กลุ่มผู้รู้จำนวน 3 คน กลุ่มผู้ปฏิบัติจำนวน 5 คน กลุ่มบุคคลทั่วไปจำนวน 10 คน รวมทั้งสิ้น 18 คน ที่มาจากการเลือกแบบเจาะจง แล้วนำข้อมูลที่รบวรวมได้จากเอกสารและข้อมูลภาคสนามจากเครื่องมือการวิจัยมาวิเคราะห์ด้วยวิธีการพรรณนาวิเคราะห์ ผลการวิจัยพบว่า 1) อาจารย์เวณิกา บุนนาค ได้เข้าฝึกหัดนาฏศิลป์ไทยตั้งแต่วัยเยาว์โดยได้รับการถ่ายทอดจากบรมครูผู้มีความเชี่ยวชาญทางด้านนาฏศิลป์หลายท่าน อาทิ ท่านผู้หญิงแผ้ว สนิทวงศ์เสนี คุณครูลมุล ยมะคุปต์ คุณครูเฉลย ศุขะวณิช  คุณครูมัลลี คงประภัศร์  คุณครูจำเรียง พุธประดับ เป็นต้น ด้วยความสามารถของครูผู้ถ่ายทอดท่ารำ ผนวกกับพรสวรรค์และความเพียรในการฝึกฝน จนสามารถเข้าถึงตัวละครได้อย่างลึกซึ้งทำให้อาจารย์เวณิกา บุนนาค ได้รับมอบหมายให้ออกแสดงเป็นตัวเอกละครนอก ละครใน และละครพันทางต่อหน้าสาธารณชนอย่างต่อเนื่องมาตั้งแต่วัยเยาว์จนเกิดทักษะ ความรู้ ความเชี่ยวชาญ และ 2) กระบวนความรู้อันเกิดจากการสั่งสมประสบการณ์จนจัดเจน ประกอบกับการหมั่นฝึกฝนตนเองอย่างต่อเนื่อง เกิดเป็นทักษะในการปฏิบัติกระบวนการรำที่จัดเป็นความสามารถเฉพาะบุคคลในการเคลื่อนไหวร่างกายในท่วงท่าต่าง ๆ รวมถึงการถ่ายทอดอารมณ์ความรู้สึกที่ทำให้เกิดความวิจิตร งดงาม ตามแบบแผนของการแสดงละครนอก ละครใน และละครพันทาง ซึ่งสามารถสังเคราะห์ด้วยวิธีการใช้ร่างกายส่วนต่าง ๆ ตั้งแต่ศีรษะจรดเท้าที่มีความสัมพันธ์กันอย่างแนบเนียน สามารถนำไปพัฒนากระบวนการถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านศิลปะการแสดงนาฏศิลป์ของไทยให้เกิดความงดงามยิ่งขึ้น