เทคนิคการทำพิณโปร่งและกลไกทางการตลาดของช่างทำพิณโปร่งในเขตพื้นที่ร้อยแก่นสารสินธุ์

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาเปรียบเทียบเทคนิคและวิธีการทำพิณโปร่งของช่างทำพิณโปร่งในเขตพื้นที่ยุทธศาสตร์พัฒนาภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนกลางร้อยแก่นสารสินธุ์ และ 2. เพื่อศึกษาช่องทางการตลาดของช่างทำพิณโปร่งในเขตพื้นที่ยุทธศาสตร์พัฒนาภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนกลางร้อยแก่นสารสินธุ์ เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ โดยเก็บข้อมูลจากเอกสารงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง การสัมภาษณ์ และการสังเกตแบบมีส่วนร่วม จากช่างทำพิณโปร่งจำนวน 4 คน โดยการเลือกจากช่างทำพิณโปร่งจังหวัดละ 1 คน ที่มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักโดยทั่วไปของลูกค้า นักดนตรี นักวิชาการ และบุคคลในท้องถิ่นในเขตพื้นที่ร้อยแก่นสารสินธุ์ เช่น อาจารย์ทรงศักดิ์ ประทุมศิลป์ ศิลปินแห่งชาติ อาจารย์อนุสรณ์  วรรณะ อาจารย์ประจำวิทยาลัยนาฏศิลปกาฬสินธุ์ ศิลปินอี๊ด โปงลางสะออน ศิลปินอ้น  แคนเขียว และอาจารย์พงค์ธร  พันธุ์ผาด อาจารย์ประจำมหาวิทยาลัยราชภัฎร้อยเอ็ด ผลการวิจัยพบว่า 1) ช่างทำพิณทั้ง 4 คน ได้เรียนรู้และได้รับการถ่ายทอดเทคนิคและขั้นตอนการทำ พิณโปร่งจากปราชญ์ชาวบ้าน คือ นายเปรื่อง ฉายรัศมี และการศึกษาเรียนรู้ด้วยตนเองจากสื่อออนไลน์เพื่อนำเอาเทคนิคการทำกีตาร์มาประยุกต์ใช้ในการทำพิณโปร่ง จากการศึกษาด้านเทคนิคของช่างทั้ง 4 คน มีเทคนิคในการผลิตแตกต่างกัน และแต่ละช่างมีเอกลักษณ์ในการทำพิณแตกต่างกันในส่วนของรูปทรง ความประณีต ลวดลายต่าง ๆ แต่คุณภาพพิณโปร่งของช่างทั้ง 4 คนมีคุณภาพเทียบเท่ากัน ช่างทั้ง 4 คน มีวิธีการทำพิณ โดยการใช้วัสดุ อุปกรณ์ และเครื่องมือแบบเดียวกันกับช่างไม้โดยทั่วไป มีการเลือกใช้ไม้ขนุนมาใช้ในการขึ้นรูปในส่วนกล่องเสียงและส่วนคอของพิณโปร่ง โดยใช้ความพิถีพิถันในทุกรายละเอียดจากเทคนิคเฉพาะของช่างแต่ละคนจึงทำให้เสียงที่ได้มีความไพเราะและดังกังวานเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวของช่างทั้ง 4 คน และ 2) ช่างทั้ง 4 คนมีช่องทางการตลาดโดยการใช้เครือข่ายในสังคมออนไลน์เพื่อใช้เป็นช่องทางการตลาดในการขายสินค้า เช่น ช่องยูทูป เฟสบุ๊ค อีกทั้งการให้นักดนตรีที่ซื้อพิณโปร่งไปใช้งานแล้วได้นำเสนอคลิปวีดีโอการบรรเลงลงในสื่อออนไลน์ดังกล่าว และการนำพิณโปร่งไปร่วมบรรเลงกับวัฒนธรรมดนตรีในสมัยนิยม เพื่อเป็นการเพิ่มช่องทางการตลาดให้เป็นที่รู้จักมากยิ่งขึ้น