ความยุติธรรมทางสิ่งแวดล้อมภายใต้การทำสวนป่า: กรณีศึกษา ตำบลเมืองลีง อำเภอจอมพระ จังหวัดสุรินทร์

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาความยุติธรรมทางสิ่งแวดล้อมภายใต้ขั้นตอนการทำสวนป่าในท้องที่ตำบลเมืองลีง อำเภอจอมพระ จังหวัดสุรินทร์ และ 2. เพื่อศึกษาเสนอแนะต่อการส่งเสริมให้เกิดความยุติธรรมทางสิ่งแวดล้อมภายใต้ขั้นตอนการทำสวนป่าในท้องที่ตำบลเมืองลีง อำเภอจอมพระ จังหวัดสุรินทร์ เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ซึ่งมีเครื่องมือในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง (in-depth interview) โดยมีกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ จำนวน 26 คน ที่มาจากการเลือกแบบเจาะจง แล้วนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์โดยใช้โปรแกรม Nvivo และนำข้อมูลส่วนอื่น ๆ มาวิเคราะห์ในเชิงเนื้อหา (Content Analysis) ผลการวิจัยพบว่า 1) การทำสวนป่าในตำบลเมืองลีงนั้น ได้สะท้อนการมีอยู่ของความยุติธรรมทางสิ่งแวดล้อม ทั้ง 3 ลักษณะ คือ ความยุติธรรมทางสิ่งแวดล้อมเชิงการกระจาย ความยุติธรรมทางสิ่งแวดล้อมเชิงกระบวนการ และความยุติธรรมทางสิ่งแวดล้อมเชิงการยอมรับ และ 2) เสนอแนะต่อการส่งเสริมให้เกิดความยุติธรรมทางสิ่งแวดล้อมภายใต้ขั้นตอนการทำสวนป่าในท้องที่ตำบลเมืองลีง ได้แก่ 2.1) แนวทางความยุติธรรมทางสิ่งแวดล้อมเชิงกระบวนการ โดยมีกฎหมายให้สิทธิประชาชนในการตรวจสอบดูข้อมูลของหน่วยงานภาครัฐทั้งส่วนราชการ ภูมิภาค และท้องถิ่น 2.2) แนวทางการกระจ่ายข่าวสารการให้ประชาชนได้เข้าถึงข้อมูล ซึ่งแบ่งออกได้เป็น 2 ส่วน คือ (1) ส่วนทางราชการมีการประชาสัมพันธ์และกระจายข่าวในหลายรูปแบบ (2) การกระจายข่าวสารในส่วนของประชาชน และ 3) แนวทางความยุติธรรมทางสิ่งแวดล้อมเชิงการยอมรับ โดยประชาชนทุกคนสามารถทำสวนป่าและสามารถขอขึ้นทะเบียนสวนป่าได้แต่ต้องเป็นไปตามระเบียบพระราชบัญญัติสวนป่า เช่น โครงการส่งเสริมการปลูกป่าแจกกล้าไม้ เป็นต้น