การจองเวรในสังคมไทย

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้ มุ่งเสนอให้เห็นถึงการจองเวรที่เกิดขึ้นในสังคมไทย ซึ่งมีสาเหตุจากความคิดว่า ผู้นี้ทำความเสื่อมเสียแก่เราแล้ว กำลังทำความเสื่อมเสียแก่เรา จักกระทำความเสื่อมเสียแก่เรา ได้กระทำความเสื่อมเสียแก่คนเป็นที่รักที่ชอบพอของเราแล้ว กำลังทำความเสื่อมเสียแก่คนผู้เป็นที่รักที่ชอบพอของเรา จักกระทำความเสื่อมเสียแก่คนผู้เป็นที่รักที่ชอบพอของเรา ได้กระทำประโยชน์แก่คนผู้ไม่เป็นที่รักไม่เป็นที่ชอบพอของเราแล้ว กำลังทำประโยชน์แก่คนผู้ไม่เป็นที่รักไม่เป็นที่ชอบพอของเรา จักทำประโยชน์แก่คนผู้ไม่เป็นที่รักไม่เป็นที่ชอบพอของเรา จึงทำให้เกิดความโกรธเกลียด เคียดแค้น อาฆาต พยาบาท ชิงชัง โดยการกระทำคืนโดยวิธีการต่างๆ ซึ่งเรียกว่า การจองเวร  ซึ่งการจองเวรนี้ ต้องอาศัยการเจริญธรรม 5 ประการ คือ 1) เมตตา ความรักใคร่ 2) กรุณา ความสงสาร 3) อุเบกขา การวางเฉย เมื่อเห็นว่าสุดวิสัยที่จะช่วยเหลือได้ 4) การไม่นึกไม่ใฝ่ใจในบุคคลนั้น 5) นึกถึงความเป็นผู้มีกรรมเป็นของๆ ตนให้มั่นในบุคคลนั้นว่า ท่านผู้นี้เป็นผู้มีกรรมเป็นของๆ ตน เป็นทายาทแห่งกรรม มีกรรมเป็นกำเนิด มีกรรมเป็นเผ่าพันธุ์ มีกรรมเป็นที่พึ่ง จักทำกรรมใด ดีก็ตาม ชั่วก็ตาม จักเป็นทายาท (ผู้รับผล) ของกรรมนั้น และประการสำคัญต้องมีสติสัมปชัญญะกำกับอยู่ตลอดเวลา เมื่อบุคคลผู้จองเวรพึงเจริญธรรมทั้ง 5 ประการนี้ ด้วยความเป็นผู้มีสติสัมปชัญญะอยู่เนื่องๆ ก็จะบรรเทาความโกรธ เกลียด เคียดแค้น ชิงชัง ความอาฆาต พยาบาท อันเป็นสาเหตุของการจองเวรลงได้ เมื่อนั้น สังคมไทยจะอยู่กันด้วยความสงบสุขอย่างแน่นอน