ภาวะผู้นำของพระมหากัสสปเถระในการทำสังคายนาครั้งที่ 1

บทคัดย่อ

บทความนี้ต้องการจะศึกษาเรื่อง ภาวะผู้นำของพระมหากัสสปเถระในการทำสังคายนาครั้งที่ 1 จากการศึกษาพบว่า พระมหากัสสปเถระ เป็นบุตรของพราหมณ์มหาศาล ผู้บำเพ็ญเนกขัมมบารมีมาก่อน เห็นโทษของการครองเรือน ในที่สุดทั้งสองได้ตัดสินใจออกบวช ท่านเป็นพระสันโดษมักน้อย ถือธุดงค์เป็นวัตร ธุดงค์ 3 ข้อที่ถืออยู่ตลอดชีวิต คือ 1. ทรงผ้าบังสุกุลเป็นวัตร 2. เที่ยวบิณฑบาตเป็นวัตร 3. อยู่ป่าเป็นวัตร พระศาสดาทรงประทานสาธุการแก่ท่านแล้วตรัสว่า เธอได้ปฏิบัติเพื่อประโยชน์และความสุขแก่ตนแก่ชนเป็นอันมาก ทรงสรรเสริญท่านว่า เป็นผู้มักน้อย สันโดษ ตรัสสอนภิกษุทั้งหลายให้ถือเป็นแบบอย่าง

                 ท่านพระมหากัสสปเถระได้แสดงให้เห็นถึงความเป็นผู้นำที่ดี นับเป็นต้นแบบในการนำคณะสงฆ์ไปสู่เป้าหมายได้ ดังจะกล่าวโดยสรุปได้ด้วยการ 1) การวางแผนงาน (Planning) หลังจากได้ยินคำพูดของพระบางรูปที่กล่าวจ้วงจาบพระธรรมวินัยดังกล่าวแล้ว ได้ปรารภที่จะรวบรวมพระพุทธพจน์ให้เป็นหนึ่งเดียว จึงปรึกษากับคณะสงฆ์แล้วได้กำหนดระยะเวลาที่จะทำสังคายนา 2) การจัดหาบุคลากร โดยการคัดเลือกพระเถระผู้มีความสามารถ รอบรู้ในพระธรรมวินัย 3) การจัดการองค์กร (Organizing) ท่านได้ชักชวนให้ปฏิสังขรณ์เสนาสนะที่ทรุดโทรม และจัดการกับข้อสงสัยเกี่ยวกับตัวบุคคลที่เกิดขึ้นในขณะนั้น 4) การอำนวยการ (Directing) ท่านได้กำหนดสถานที่ทำสังคายนา ระยะเวลาที่เหมาะสม การติดต่อประสานงานกับส่วนราชการ คือ พระเจ้าแผ่นดินเพื่อขอรับการอุปถัมภ์ 5) การรายงาน (Reporting) ท่านได้รายงานผลจากการทำสังคายนา คือ มีการเรียบเรียงพระวินัยและพระธรรมเป็นหมวดหมู่

                 นับได้ว่า พระมหากัสสปเถระเป็นผู้มีบทบาทในการดำรงไว้ซึ่งพระธรรมวินัย ข้อนี้นับเป็นคุณูปการที่ท่านพระมหากัสสปเถระได้กระทำไว้ต่อพระพุทธศาสนาและแบบอย่างอันดีงามสืบมาถึงปัจจุบัน