ภาวะอ่อนล้าทางดิจิทัล: ความท้าทายใหม่ต่อประสิทธิภาพการทำงานขององค์กรภาครัฐ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การเปลี่ยนผ่านสู่รัฐบาลดิจิทัลทำให้องค์กรภาครัฐของประเทศไทยนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ในการบริหารจัดการและการให้บริการสาธารณะอย่างกว้างขวาง ภายใต้บริบทของข้อกำหนดด้านกฎหมาย ความรับผิดชอบต่อประชาชน และการตรวจสอบความโปร่งใส แม้เทคโนโลยีดังกล่าวจะช่วยเพิ่มความรวดเร็ว ความโปร่งใส และประสิทธิภาพในการทำงาน แต่ในขณะเดียวกันกลับก่อให้เกิดผลกระทบเชิงลบต่อบุคลากรภาครัฐ โดยเฉพาะภาวะอ่อนล้าทางดิจิทัล (Digital Fatigue) ซึ่งเกิดจากการทำงานผ่านระบบดิจิทัลอย่างต่อเนื่อง เข้มข้น และขาดความสมดุลระหว่างการทำงานกับการพักผ่อน บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายแนวคิดภาวะอ่อนล้าทางดิจิทัล วิเคราะห์ความเชื่อมโยงระหว่างภาวะดังกล่าวกับประสิทธิภาพการทำงานขององค์กรภาครัฐ และสะท้อนความท้าทายด้านการบริหารทรัพยากรมนุษย์ในบริบทของการเปลี่ยนผ่านสู่รัฐบาลดิจิทัล โดยใช้วิธีการทบทวนวรรณกรรมจากงานวิจัยและเอกสารเชิงนโยบายทั้งในและต่างประเทศที่เกี่ยวข้องกับภาวะอ่อนล้าทางดิจิทัล เทคโนสเตรส และการบริหารองค์กรภาครัฐ
ผลการวิเคราะห์ชี้ให้เห็นว่าภาวะอ่อนล้าทางดิจิทัลมีความสัมพันธ์กับการลดลงของสมาธิ แรงจูงใจ ความพึงพอใจในการทำงาน และประสิทธิภาพการปฏิบัติงานโดยรวมของบุคลากรภาครัฐ ในบริบทของประเทศไทย ซึ่งอาจส่งผลต่อคุณภาพการให้บริการสาธารณะในระยะยาว บทความเสนอว่าองค์กรภาครัฐควรให้ความสำคัญกับการออกแบบงานและระบบดิจิทัลที่คำนึงถึงมิติด้านมนุษย์ การกำหนดนโยบายการใช้เทคโนโลยีอย่างเหมาะสม และการพัฒนาสมรรถนะดิจิทัลของบุคลากร เพื่อสนับสนุนประสิทธิภาพการทำงานและความยั่งยืนขององค์กรภาครัฐในระยะยาว
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ธนกฤต มณีรัตน์, และ ศุภชัย แสงสุริยา. (2564). ความเครียดจากการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลกับประสิทธิภาพการทำงานของบุคลากรภาครัฐ. วารสารการจัดการภาครัฐ, 9(2), 33–52.
ธรินด์ เลิศสุขีเกษม. (2565). การปรับตัวขององค์การภาครัฐสู่รัฐบาลดิจิทัล: ศึกษากรณีการปรับตัวของกระทรวงการต่างประเทศสู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัลตามกรอบแผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย พ.ศ. 2563–2565 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. https://digital.car.chula.ac.th/cgi/viewcontent.cgi?article=9351&context=chulaetd
ศิริชัย ใจดี และคณะ. (2563). การปรับตัวของบุคลากรภาครัฐต่อการเปลี่ยนผ่านสู่รัฐบาลดิจิทัล. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์, 18(2), 45–68.
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. (2565). สมรรถนะและทักษะบุคลากรภาครัฐในยุคดิจิทัล. https://www.ocsc.go.th
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2564). แผนพัฒนาระบบราชการไทยสู่รัฐบาลดิจิทัล พ.ศ. 2564–2565. https://www.opdc.go.th
สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน). (2565). กรอบแนวทางการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย. https://www.dga.or.th
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 พ.ศ. 2566–2570. https://www.nesdc.go.th
Bailenson, J. N. (2021). Nonverbal overload: A theoretical argument for the causes of Zoom fatigue. Technology, Mind, and Behavior, 2(1), 1–16. https://doi.org/10.1037/tmb0000030
Bondanini, G., Giorgi, G., Ariza-Montes, A., Vega-Muñoz, A., & Andreucci-Annunziata, P. (2020). Technostress dark side of technology in the workplace: A scientometric analysis. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(21), Article 8013. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7662498
Borle, P., Reichel, K., Niebuhr, F., & Voelter-Mahlknecht, S. (2021). How are techno-stressors associated with mental health and work outcomes? A systematic review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(5), Article 2188. https://www.mdpi.com/1660-4601/18/5/2188
Boxall, P., & Purcell, J. (2016). Strategy and human resource management (4th ed.). Palgrave Macmillan.
Brooks, S. K., Webster, R. K., Smith, L. E., Woodland, L., Wessely, S., Greenberg, N., & Rubin, G. J. (2020). The psychological impact of quarantine and how to reduce it: Rapid review of the evidence. The Lancet, 395(10227), 912–920. https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(20)30460-8/fulltext
Carillo, K. D. A., Cachat-Rosset, G., Marsan, J., Saba, T., & Klarsfeld, A. (2021). Adjusting to epidemic-induced telework: Empirical insights from teleworkers in France. European Journal of Information Systems, 30(1), 69–88. https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/0960085X.2020.1829512
Eppler, M. J., & Mengis, J. (2004). The concept of information overload: A review of literature from organization science, accounting, marketing, MIS, and related disciplines. The Information Society, 20(5), 325–344. https://doi.org/10.1080/01972240490507974
Eurofound. (2021). Working conditions and sustainable work: An analysis using the job quality framework. Publications Office of the European Union. https://www.eurofound.europa.eu/publications/report/2021/working-conditions-and-sustainable-work-an-analysis-using-the-job-quality-framework
Fauville, G., Luo, M., Queiroz, A. C. M., Bailenson, J. N., & Hancock, J. (2021). Zoom exhaustion and fatigue scale. Computers in Human Behavior Reports, 4, Article 100119. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2451958821000671
International Labour Organization. (2020). Teleworking during the COVID-19 pandemic and beyond: A practical guide. https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/@ed_protect/@protrav/@travail/documents/instructionalmaterial/wcms_751232.pdf
Kumar, P. S. (2024). Technostress: A comprehensive literature review on dimensions, impacts, and management strategies. Computers in Human Behavior Reports, 16, Article 100475. https://doi.org/10.1016/j.chbr.2024.10047
Molino, M., Ingusci, E., Signore, F., Manuti, A., Giancaspro, M. L., Russo, V., & Cortese, C. G. (2020). Wellbeing costs of technology use during COVID-19 remote working: An investigation using the technostress model. Sustainability, 12(15), Article 5911. https://www.mdpi.com/2071-1050/12/15/5911
OECD. (2020). Digital government index: 2019 results. OECD Publishing. https://www.oecd.org/digital/digital-government-index.htm
Ragu-Nathan, T. S., Tarafdar, M., Ragu-Nathan, B. S., & Tu, Q. (2008). The consequences of technostress for end users in organizations. Information Systems Research, 19(4), 417–433. https://doi.org/10.1287/isre.1070.0165
Sweller, J. (1988). Cognitive load during problem solving: Effects on learning. Cognitive Science, 12(2), 257–285. https://doi.org/10.1207/s15516709cog1202_4
Tams, S., Legner, C., & Maier, C. (2018). Technostress research: A proximity network and systematic review. European Journal of Information Systems, 27(5), 605–632. https://link.springer.com/article/10.1057/s41303-018-0106-5
Tarafdar, M., Cooper, C. L., & Stich, J. F. (2019). The technostress trifecta—techno eustress, techno distress, and design: Theoretical directions and an agenda for research. Information Systems Journal, 29(1), 6–42. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/isj.12169
Tarafdar, M., Tu, Q., Ragu-Nathan, T. S., & Ragu-Nathan, B. S. (2007). The impact of technostress on role stress and productivity. Journal of Management Information Systems, 24(1), 301–328. https://doi.org/10.2753/MIS0742-1222240109
