แนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ของชุมชนบางกอบัว อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ

Main Article Content

พีรดา ด้วงเอี่ยม
จตุพร บานชื่น
ชัยรัตน์ วงศ์กิจรุ่งเรือง

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาบริบท พัฒนาการและประวัติศาสตร์การพัฒนาพื้นที่ของชุมชนบางกอบัว อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ 2) เพื่อวิเคราะห์สภาพของพื้นที่เพื่อพัฒนาไปสู่การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ของชุมชนบางกอบัว อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ และ 3)เพื่อพัฒนาแนวทางการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ของชุมชนบางกอบัว อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้แนวคิดการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์และแนวคิดเกี่ยวกับการจัดการการท่องเที่ยวชุมชนเป็นกรอบการวิจัยพื้นที่วิจัย คือ ชุมชนบางกอบัว ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ คือ ผู้นำชุมชนจำนวน 1 คน ปราชญ์ชาวบ้านจำนวน 4 คน ผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ในชุมชน จำนวน 3 คน เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นจำนวน 2 คน และนักท่องเที่ยว จำนวน 5 คน ใช้วิธีคัดเลือกแบบเจาะจงใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึกวิเคราะห์เนื้อหาเขียนบรรยายเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า
          1. ชุมชนบางกอบัวมีบริบทพื้นที่เกษตรกรรมที่อุดมสมบูรณ์และเป็นพื้นที่อนุรักษ์สิ่งแวดล้อมมีการรวมกลุ่มจัดตั้งชมรมส่งเสริมการท่องเที่ยวโดยชุมชนตำบลบางกอบัวตั้งแต่ปี พ.ศ. 2560 โดยเกิดจากความร่วมมือระหว่างภาครัฐ เอกชนและชุมชนเพื่อพัฒนาคุ้งบางกระเจ้าให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญของอำเภอพระประแดง
          2. บริบทของชุมชนสามารถจัดกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ ได้ 8 กิจกรรม ประกอบด้วยการพายเรือชมวิถีชุมชนการเรียนรู้การทำลูกประคบสมุนไพร การนวดและแช่เท้าด้วยสมุนไพรท้องถิ่นการปั่นจักรยานชมธรรมชาติ การเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์บ้านคลองบน การชิมอาหารจากกรุบมะพร้าว การทำผ้ามัดย้อมสีธรรมชาติ และการรับประทานเมี่ยงกลีบบัว ซึ่งสะท้อนเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น
          3. แนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ของชุมชน ประกอบด้วย1)การส่งเสริมช่องทางประชาสัมพันธ์ที่หลากหลาย 2)การสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างชุมชน3)การสนับสนุนงบประมาณอย่างต่อเนื่อง4)การพัฒนากิจกรรมการท่องเที่ยวให้มีความหลากหลาย และ 5)การอนุรักษ์และปรับปรุงแหล่งท่องเที่ยวให้ยั่งยืน
          องค์ความรู้สำคัญจากงานวิจัย คือ“กรอบบูรณาการ 4 มิติ”ได้แก่ การสื่อสารเชิงสร้างสรรค์การสนับสนุนเชิงโครงสร้าง การออกแบบประสบการณ์และการมีส่วนร่วมของชุมชนซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ของชุมชนสามารถพัฒนาอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ด้วงเอี่ยม พ., บานชื่น จ., & วงศ์กิจรุ่งเรือง ช. (2026). แนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ของชุมชนบางกอบัว อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ. วารสารวิชาการ การจัดการภาครัฐและเอกชน, 8(2), 618–632. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/appm/article/view/282477
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

สมุทรปราการ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร].

กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา, 2566. แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570). กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา.

ศิริพร ธรรมคุณ. (2564). การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ในจังหวัดสมุทรสงคราม [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา].

สุชาดา อ่อนละม้าย. (2564). การจัดการการท่องเที่ยวโดยชุมชนบางน้ำผึ้ง จังหวัดสมุทรปราการ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา].

Bank of Thailand. (2025). Thailand’s tourism revenue and economic contribution in 2025. Bank of Thailand. https://www.bot.or.th/th/research-and-publications/articles-and-publications/articles/article-20250819.html

Bramwell, B., & Lane, B. (2011). Critical research on the governance of tourism and sustainability. Journal of Sustainable Tourism, 19(4–5), 411–421.

Cooper, C., Fletcher, J., Fyall, A., Gilbert, D., & Wanhill, S. (2008). Tourism: Principles and practice (4th ed.). Pearson.

Creative Tourism Network. (2023). Creative tourism for sustainable development. Creative Tourism Network. https://www.creativetourismnetwork.org

Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (3rd ed.). SAGE.

Gunn, C. A. (1994). Tourism planning: Basics, concepts, cases (3rd ed.). Taylor & Francis.

Kotler, P., Bowen, J. T., & Makens, J. C. (2017). Marketing for hospitality and tourism (7th ed.). Pearson.

Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. SAGE Publications.

Massey, D. (1994). Space, place, and gender. University of Minnesota Press.

Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods (4th ed.). SAGE.

Pine, B. J., & Gilmore, J. H. (1999). The experience economy. Harvard Business School Press.

Richards, G. (2000). Creative tourism. ATLAS News, 23, 16–20.

Richards, G. (2011). Creativity and tourism: The state of the art. Annals of Tourism Research, 38(4), 1225–1253. https://doi.org/10.1016/j.annals.2011.07.008

Richards, G. (2022). Rethinking creative tourism: The community as a creative resource. Edward Elgar Publishing.

Sauer, C. O. (1925). The morphology of landscape. University of California Publications in Geography, 2(2), 19–53.

Scheyvens, R. (2002). Tourism for development: Empowering communities. Pearson Education.

Spradley, J. P. (1980). Participant observation. Holt, Rinehart and Winston.

Suansri, P. (2003). Community based tourism handbook. Responsible Ecological Social Tour (REST) Project.

The 101 World. (2025). Thailand’s tourism in transition: Challenges and opportunities. The 101 World. https://www.the101.world/tourism-thailand-2025/

The Standard. (2024). Thailand’s tourism revenue in 2024 reaches 1.67 trillion baht from 35.5 million foreign visitors. The Standard. https://www.thestandard.co/thai-tourism-2024-summary/

UNESCO. (2013). Creative cities network: Towards a sustainable urban future. UNESCO Publishing.