มรณัสสติในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท : วิธีปฏิบัติเพื่อประโยชน์สุขในปัจจุบันและสุคติสัมปรายภพ

Main Article Content

ภูริทัต ศรีอร่าม
พระมหาวิเชียร ไกรฤกษ์ศิลป์
พระครูโอภาสสราธิคุณ โหมดศิริ
พระมหาอิศเรศ สุขสวัสดิ์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษามรณสติและวิธีการปฏิบัติเพื่อประโยชน์สุขในปัจจุบันในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท เพื่อวิเคราะห์การเตรียมตัวตายอย่างสงบเพื่อสุคติสัมปรายภพในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท การศึกษาวิจัยครั้งนี้ เป็นรูปแบบการวิจัยเชิงเอกสาร (Documentary Research) ศึกษาข้อมูลจากคัมภีร์พระไตรปิฎก อรรถกถา ฎีกา ปกรณ์วิเสสและหนังสือวิชาการทางพระพุทธศาสนาเถรวาท ผลการวิจัยพบว่า


1. มรณสติ เป็นการระลึกถึงความตายเพื่อให้เกิดความไม่ประมาทและไม่หวาดกลัว คิดเร่งขวนขวายบำเพ็ญกิจและทำความดี, สามารถส่งให้เกิดผลได้ถึงการบรรลุธรรมขั้นสูงสุดในพระพุทธศาสนาหรืออรหัตผลได้, สำหรับผู้ที่ไม่ฝึกการระลึกถึงความตายหรือไม่สนใจในการเตรียมความพร้อมสำหรับความตายจะเกิดอาการหลงตาย  อาจส่งผลให้เกิดการตายด้วยความทุกข์ทรมานกระสับกระส่ายได้ด้วย


2. วิธีการปฏิบัติเพื่อการเตรียมตัวตายอย่างสงบ เริ่มด้วยสัมมาทิฏฐิหรือความเห็นที่ถูกต้องมีเรื่องการเวียนว่ายตายเกิด เป็นต้น ซึ่งจะเป็นปัจจัยแห่งการประพฤติกุศลธรรมด้วยการให้ทาน รักษาศีล การไม่ทำบาปทั้งปวง  การทำกุศลให้ถึงพร้อมด้วยการปฏิบัติสมาธิหรือฝึกจิตให้ถึงพร้อมด้วยกุศล ควรแนะนำและอธิบายให้คนใกล้ชิดหรือคนในครอบครัวได้เข้าใจถึงประโยชน์และวิธีการเริ่มต้นจนพัฒนาให้เกิด ความชำนาญตามความสามารถ เพราะคนใกล้ชิดหรือคนในครอบครัวที่เข้าใจในสิ่งที่เราปฏิบัติเพื่อการตายอย่างสงบ จะเข้าใจเจตนารมณ์และรู้วิธีการเตรียมการเพื่อการตายอย่างสงบเมื่อวาระสุดท้ายแห่งชีวิตมาถึงได้อย่างสมบูรณ์แบบ 

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ศรีอร่าม ภ., ไกรฤกษ์ศิลป์ พ., โหมดศิริ พ., & สุขสวัสดิ์ พ. (2023). มรณัสสติในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท : วิธีปฏิบัติเพื่อประโยชน์สุขในปัจจุบันและสุคติสัมปรายภพ. วารสาร มจร พุทธโสธรปริทรรศน์, 3(2), 159–172. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JMBR_sothorn/article/view/263645
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ดุษฎี สีตลวรางค์. (2532). การศึกษาในสังคมพระพุทธศาสนาตามที่ปรากฏในพระไตรปิฎก (วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรและการสอน). บัณฑิตวิทยาลัย: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระธรรมโกศาจารย์ (ปัญญานันทภิกขุ). (2546). ธรรมะกับชีวิตประจำวัน เกิดแก่เจ็บตายเป็นธรรมดาของชีวิต. กรุงเทพมหานคร : ธรรมสภา.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2557). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 27. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

________. (2551). พุทธธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 15. กรุงเทพฯ: สหธรรมิก.

พระไพศาล วิสาโล. (2552). มรณสติ. สมุทรปราการ: ชมรมกัลยาณธรรม.

พุทธทาสภิกขุ. (2551). ตายก่อนตายดับไม่มีเหลือ. กรุงเทพฯ: สถาบันบันลือธรรม.

สุชญา ศิริธัญภร และคณะ. (2548). การวิเคราะห์คัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท : ความตายกับมรณัสสติ (รายงานการวิจัย). สถาบันวิจัยพุทธศาสตร์: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.