การขับเคลื่อนนวัตกรรมเกษตรแม่นยำเพื่อการพึ่งตนเองในสังคมเกษตรสูงวัย

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษารูปแบบการใช้นวัตกรรมเกษตรแม่นยำของเกษตรกรสูงวัย 2. เพื่อวิเคราะห์กระบวนการเรียนรู้ การยอมรับ และการปรับใช้เกษตรแม่นยำเพื่อการพึ่งตนเอง และ 3. เพื่อสังเคราะห์แนวทางการขับเคลื่อนเกษตรแม่นยำที่เหมาะสมกับสังคมเกษตรสูงวัย เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีเครื่องมือการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์เชิงลึก โดยมีกลุ่มเป้าหมาย คือ 4 กลุ่ม จำนวน 20 คน ที่มาจากการเลือกแบบเจาะจง แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากแบบสัมภาษณ์มาวิเคราะห์ในเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) เกษตรแม่นยำในบริบทของผู้สูงวัยมิได้ปรากฏในรูปแบบของเทคโนโลยีขั้นสูง หากแต่เป็นระบบการจัดการที่เลือกใช้เทคโนโลยีพื้นฐานอย่างเหมาะสมกับข้อจำกัดด้านร่างกาย เศรษฐกิจ และวิถีชีวิตของผู้สูงวัย โดยมุ่งลดต้นทุน เพิ่มประสิทธิภาพการจัดการทรัพยากร และลดภาระด้านแรงงาน 2) กระบวนการเรียนรู้และการยอมรับเทคโนโลยีเกิดขึ้นผ่านการลงมือปฏิบัติจริง การแลกเปลี่ยนประสบการณ์ และเครือข่ายทางสังคม โดยการยอมรับเทคโนโลยีขึ้นอยู่กับความง่ายในการใช้งานและผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจริงมากกว่าความทันสมัยของเทคโนโลยี และ3) การขับเคลื่อนเกษตรแม่นยำควรมุ่งเน้นการออกแบบเทคโนโลยีและระบบการเรียนรู้ที่เหมาะสมกับผู้สูงวัย รวมถึงการสร้างชุมชนการเรียนรู้เพื่อสนับสนุนการพึ่งตนเองและการดำรงพฤฒพลังของผู้สูงวัยในเชิงองค์ความรู้ งานวิจัยเสนอว่า เกษตรแม่นยำในบริบทของสังคมเกษตรสูงวัยควรถูกทำความเข้าใจใหม่ในฐานะนวัตกรรมสังคม มากกว่าการเป็นเพียงเทคโนโลยีทางการเกษตร และเสนอแนวคิดความแม่นยำเชิงบริบท เพื่ออธิบายการเลือกใช้เทคโนโลยีที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตและศักยภาพของผู้สูงวัย