การพัฒนาโปรแกรมต้นแบบเพื่อการบริหารต้นทุนเชิงกลยุทธ์สำหรับธุรกิจเพาะและแปรรูปเห็ด : กรณีศึกษากลุ่มวิสาหกิจชุมชนเพาะและแปรรูปเห็ดในจังหวัดพิษณุโลก - สุ่มแก้ว เนื้อทิพย์ (วารสารการบัญชีและการจัดการ, 2025)
การบริหารต้นทุนเชิงกลยุทธ์เป็นเทคนิคที่ช่วยเพิ่มโอกาสในการแข่งขันให้กับธุรกิจ วางกลยุทธ์การกำหนดราคาจำหน่าย วางแผนการผลิต ลดต้นทุนและเพิ่มมูลค่าให้ผลิตภัณฑ์ วิสาหกิจชุมชนส่วนใหญ่ประสบปัญหาการคำนวณต้นทุนและการกำหนดราคาจำหน่ายได้ทันต่อการแข่งขัน การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์และออกแบบระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารต้นทุน พัฒนาและทดสอบโปรแกรมต้นแบบระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารต้นทุนเชิงกลยุทธ์ ในการวิจัยนี้รวบรวมข้อมูลจากกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเพาะและแปรรูปเห็ดแห่งหนึ่งในจังหวัดพิษณุโลก เป็นการวิจัยแบบผสม ใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกและแบบสอบถามเป็นเครื่องมือในการวิจัย จากการศึกษากระบวนการผลิต ประกอบด้วย ก้อนเชื้อเห็ด เพาะดอกเห็ดสด และน้ำพริกเห็ด พบว่าต้นทุนของก้อนเชื้อเห็ด 5.02 บาทต่อก้อน ราคาจำหน่าย 9 บาทต่อก้อน ปริมาณจำหน่าย ณ จุดคุ้มทุน 194 ก้อน คิดเป็นกำไร 44.22% ต้นทุนของการผลิตดอกเห็ดสด 20.15 บาทต่อกิโลกรัม ราคาจำหน่ายกิโลกรัมละ 50 บาท ปริมาณจำหน่าย ณ จุดคุ้มทุน 542 กิโลกรัม คิดเป็นกำไร 59.70% และต้นทุนของน้ำพริกเห็ด 14.75 บาทต่อหน่วย ราคาจำหน่ายหน่วยละ 25 บาท ปริมาณจำหน่าย ณ จุดคุ้มทุน 225 หน่วย คิดเป็นกำไร 41% สำหรับการพัฒนาและทดสอบโปรแกรมต้นแบบระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารต้นทุนเชิงกลยุทธ์ พัฒนาโดยใช้ Microsoft Excel โปรแกรมต้นแบบสามารถช่วยบันทึก เพิ่ม/ลบ รายการค่าใช้จ่าย คำนวณค่าเสื่อมราคา บันทึกต้นทุนคงที่และต้นทุนผันแปร คำนวณต้นทุนรวมเฉลี่ยต่อหน่วย ปริมาณจำหน่าย ณ จุดคุ้มทุน นำเสนอข้อมูลด้วยแผนภูมิวงกลมแสดงข้อมูลประกอบการตัดสินใจกำหนดราคาจำหน่ายและวางแผนกำไร สามารถช่วยผู้ประกอบการกำหนดกลยุทธ์ด้านราคาจำหน่าย วางแผนกำไรที่ต้องการ วางแผนปริมาณจำหน่ายเพื่อให้คุ้มทุนตามราคาจำหน่ายที่เปลี่ยนแปลง หากมีการปรับเปลี่ยนรายการค่าใช้จ่าย ราคาวัตถุดิบ ค่าแรง ค่าใช้จ่ายการผลิตหรือค่าใช้จ่ายอื่นที่เกี่ยวข้องกับต้นทุนรวม โปรแกรมสามารถคำนวณและแสดงผลลัพธ์ด้วยข้อมูลใหม่ที่มีการปรับเปลี่ยนได้ทันที งานวิจัยนี้ช่วยให้ผู้ประกอบการรายย่อย รวมถึงกลุ่มวิสาหกิจชุมชน สามารถประยุกต์ใช้ข้อมูลต้นทุนในการวางแผนกลยุทธ์การตลาด การผลิต/ยกเลิกการผลิต วางแผนกำไร และการกำหนดราคาจำหน่ายของผลิตภัณฑ์ให้สอดคล้องกับสถานการณ์ทางธุรกิจที่เปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่อง