แรงจูงใจภายในต่อการทำงานและความตั้งใจคงอยู่ของบุคลากรในภาคธุรกิจท่องเที่ยว - พิมพ์ใจพงศ์ เทวินทร์; วงศ์ปิ่นเพ็ชร์ พิบูลแถว ปิ่นกนก (วารสารบัณฑิตแสงโคมคำ, 2026)
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแรงจูงใจภายในต่อการทำงานของบุคลากรในภาคธุรกิจท่องเที่ยว และ 2) ศึกษาแรงจูงใจภายในต่อความตั้งใจคงอยู่ของบุคลากรในภาคธุรกิจท่องเที่ยว โดยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึก ด้วยการใช้แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างในการเก็บรวบรวมข้อมูล ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ คือ ผู้ปฏิบัติงานในโรงแรม พนักงานขับรถบริษัทท่องเที่ยวและมัคคุเทศก์ในจังหวัดเชียงใหม่ จำนวน 15 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการศึกษาพบว่า 1) แรงจูงใจภายในที่ส่งผลต่อการทำงานของบุคลากรในภาคธุรกิจท่องเที่ยวประกอบด้วย 3 องค์ประกอบ ได้แก่ (1) ความเป็นอิสระพบว่า บุคลากรสามารถตัดสินใจเฉพาะหน้าในงานได้เอง โดยไม่ต้องขออนุญาตทุกเรื่อง (2) ความสามารถพบว่า บุคลากรได้ใช้จุดแข็งของตนเองในการทำงาน และ (3) ความสัมพันธ์พบว่า บุคลากรมีมิตรภาพที่ดีและช่วยเหลือซึ่งกันและกันทั้งกับเพื่อนร่วมงานและผู้บังคับบัญชา และ 2) แรงจูงใจภายในส่งผลความตั้งใจคงอยู่ของบุคลากรในภาคธุรกิจท่องเที่ยว ดังนั้น การส่งเสริมบรรยากาศในการทำงานให้เอื้อต่อการเสริมสร้างแรงจูงใจภายใน โดยให้บุคลากรรับรู้ถึงความเป็นอิสระในการทำงาน ได้ใช้ความสามารถที่เป็นจุดแข็งของตนเอง และมีความสัมพันธ์ที่ดีกับสมาชิกในองค์กร สามารถเพิ่มโอกาสต่อความตั้งใจคงอยู่ ลดปัญหาภาวะการลาออกของบุคลากรในภาคธุรกิจท่องเที่ยวได้ องค์ความรู้จากการวิจัย คือ แรงจูงใจภายในของบุคลากรในภาคธุรกิจท่องเที่ยวประกอบด้วยความต้องการพื้นฐานทางจิตวิทยา 3 ประการ ได้แก่ ความเป็นอิสระ ความสามารถและความสัมพันธ์ เมื่อบุคลากรได้รับอิสระในการตัดสินใจและกำหนดวิธีการทำงานภายในบทบาทหน้าที่ของตน ได้ใช้ศักยภาพและจุดแข็งในการทำงานควบคู่กับการได้รับการสนับสนุนจากองค์กรในการพัฒนาความสามารถ และดำรงอยู่ในสภาพแวดล้อมการทำงานที่มีความสัมพันธ์อันดี มีการดูแลช่วยเหลือซึ่งกันและกัน บุคลากรจะเกิดแรงจูงใจภายในที่เข้มแข็งและยั่งยืน ซึ่งมีบทบาทสำคัญต่อความตั้งใจคงอยู่ในองค์กร โดยมีแนวโน้มที่จะผูกพันกับองค์กรและเลือกที่จะอยู่ทำงานต่อ แม้ต้องเผชิญกับความกดดันและความไม่แน่นอนที่เป็นลักษณะเฉพาะของภาคธุรกิจท่องเที่ยว