กลยุทธ์การบริหารสถานศึกษาตามแนวคิดชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพเพื่อยกระดับคุณภาพผู้เรียนของโรงเรียนพระปริยัติธรรม สำนักงานเขตการศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขต 11 - พระครูปัญญาธุราทร; พระเมธีวัชราภรณ์; สุวรรณแสนทวี วิมลพร (วารสารบัณฑิตแสงโคมคำ, 2026)
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความต้องการจำเป็น จุดแข็ง จุดอ่อน โอกาสและภาวะคุกคามในการบริหารสถานศึกษาตามแนวคิดชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) เพื่อยกระดับคุณภาพผู้เรียนของโรงเรียนพระปริยัติธรรม สังกัดสำนักเขตการศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขต 11 2) สร้างกลยุทธ์การบริหารสถานศึกษาตามแนวคิดชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ และ 3) ประเมินกลยุทธ์ที่สร้างขึ้น เป็นการวิจัยแบบผสมวิธี กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหาร ครูและบุคลากรทางการศึกษา จำนวน 155 รูป/คน โดยใช้การสุ่มแบบง่าย และผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 14 รูป/คน ได้แก่ ผู้อำนวยการ รองผู้อำนวยการและผู้แทนนักเรียน เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และแบบประเมินรูปแบบ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและเทคนิคการจัดลำดับความต้องการจำเป็น ผลการวิจัยพบว่า (1) ความต้องการจำเป็นด้านการบริหารตามแนวคิดชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ มีค่าเฉลี่ยสูงสุดในด้านภาวะผู้นำ วิสัยทัศน์ร่วม การเรียนรู้และพัฒนาวิชาชีพ ชุมชนกัลยาณมิตรและการทำงานเป็นทีม จุดแข็ง คือ ผู้บริหารและครูได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้และสร้างองค์ความรู้ร่วมกัน จุดอ่อน คือ ภาวะผู้นำยังไม่โดดเด่นและขาดแรงจูงใจการทำงาน โอกาส คือ การสนับสนุนจากนโยบายรัฐและเทคโนโลยี ภาวะคุกคาม คือ ข้อจำกัดในการออกแบบและประเมินกิจกรรมที่ไม่เข้มแข็ง (2) กลยุทธ์ที่สร้างขึ้นมี 6 ประการ คือ 1) พัฒนาวิสัยทัศน์แบบมีส่วนร่วม 2) สร้างแรงจูงใจและความสัมพันธ์ผ่านชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ 3) ส่งเสริมวัฒนธรรมองค์กรด้วยชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ 4) ปรับปรุงแผนการจัดการเรียนรู้ด้วยองค์ความรู้ใหม่ 5) เสริมจิตวิญญาณครูด้วยกิจกรรมพัฒนาจิต 6) พัฒนาวิชาชีพต่อเนื่องจากการเรียนรู้ร่วมกัน (3) ผลการประเมินกลยุทธ์โดยรวมมีความเหมาะสมในระดับมากที่สุดและมีความเป็นไปได้ในระดับมาก กลยุทธ์ที่เหมาะสมสูงสุด คือ การสร้างแรงจูงใจและความสัมพันธ์ผ่านชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ ( =4.75; S.D.=0.49) และที่เป็นไปได้สูงสุด คือ การพัฒนาวิชาชีพต่อเนื่องจากผลการเรียนรู้ร่วมกัน ( =4.46; S.D.=0.55) โดยสรุปกลยุทธ์ทั้ง 6 ด้าน ได้รับการยอมรับในระดับสูง มีความโดดเด่นต่างกันในแต่ละกลยุทธ์ องค์ความรู้จากการวิจัย คือ การบริหารสถานศึกษาตามแนวคิดชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพได้เสนอกลยุทธ์เชิงระบบที่เชื่อมโยงภาวะผู้นำ วัฒนธรรมองค์กรและการพัฒนาวิชาชีพครูอย่างเป็นรูปธรรม ทั้งยังสามารถใช้เป็นแนวทางเชิงปฏิบัติในการพัฒนาคุณภาพการบริหารและการจัดการเรียนรู้ของสถานศึกษาในบริบทที่ใกล้เคียงอย่างมีประสิทธิภาพ