การสถาปนาพื้นที่ทางศิลปะในบริบทของชุมชนเมือง กรณีศึกษา การเปลี่ยนผ่านจากโรงงานสู่พื้นที่ทางศิลปะ 798 กรุงปักกิ่ง สาธารณรัฐประชาชนจีน THE ESTABLISHMENT OF ART SPACE WITH IN URBAN COMMUNITY CONTEXT, CASE STUDY OF 798 ART SPACE, BEIJING, PEOPLE’S REPUBLIC OF - ชาภักดี, ถนอม ชาภักดี (วารสารสถาบันวัฒนธรรมและศิลปะ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 2016)
บทคัดย่อ การศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพ โดยมุ่งศึกษาข้อมูลและวิเคราะห์ จากการลงพื้นที่ศิลปะ 798 เขตโรงงานอุตสาหกรรมเก่า ทิศตะวันออก กรุงปักกิ่ง ซึ่งตั้งอยู่ ณ ถนนจิงเซียงกั๋ว เขตจ้าวหยาง กรุงปักกิ่ง สาธารณรัฐประชาชนจีน การวิจัยครั้งนี้กระทำในรูปแบบของการศึกษาจากข้อมูลเอกสารเป็นเบื้องต้น พร้อมกับการจัดเก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์ศิลปิน เจ้าของหอศิลป์ ซึ่งมีทั้งการบันทึกเสียง จัดเก็บข้อมูลภาพนิ่ง ภาพเคลื่อนไหวในบรรยากาศต่างๆ ของพื้นที่ศิลปะ รวมทั้งศึกษาพื้นที่ข้างเคียงที่มีมิติเกี่ยวข้องกับพื้นที่ศิลปะ 798 ดังกล่าว เช่น หมู่บ้านศิลปิน Song Zhuang, East Village จากการศึกษาวิจัยพบว่าพื้นที่โรงงานอุตสาหกรรมแห่งนี้เป็นอาคารโรงงานแบบ Bauhaus จากเยอรมนี แต่ว่าวันนี้มันได้เปลี่ยนผ่านมาเป็นพื้นที่ศิลปะ 798 อันไพศาลที่มีพื้นที่รวม 230,000 ตารางเมตร อันเป็นที่ศูนย์รวมของหอศิลป์, Studios ออกแบบ, ร้านค้าของที่ระลึก, ร้านหนังสือ, ร้านอาหาร, ร้านกาแฟ หากจะกล่าวโดยภาพรวมแล้วมีพื้นที่ทางศิลปะที่บำรุงหล่อเลี้ยงในพื้นที่แห่งนี้งอกงามเบ่งบานทุกฤดูกาลมากกว่า 500 แห่ง และหอศิลป์จากทั่วโลก เช่น ญี่ปุ่น, ฝรั่งเศส, อิตาลี, เยอรมนี, อเมริกา, เนเธอร์แลนด์, เกาหลีใต้, ไต้หวัน, อังกฤษ, เบลเยี่ยม จึงไม่แปลกที่พื้นที่ศิลปะ 798 ได้กลายเป็นศูนย์ศิลปวัฒนธรรมที่ใหญ่ที่สุดในประเทศจีนและในโลก สิ่งสำคัญที่ทำให้พื้นที่ศิลปะ 798 เติบโตอย่างและรวดเร็วเช่นนี้เกิดจากปัจจัยการเกื้อหนุนเรียกร้องจากศิลปินผู้สร้างสรรค์งานเป็นเบื้องต้น และยิ่งไปกว่านั้นรัฐบาลกลาง รัฐบาลท้องถิ่นก็เป็นแรงสนับสนุนให้เกิดพื้นที่ศิลปวัฒนธรรม เพื่อขยายอำนาจทางศิลปวัฒนธรรม ให้ผู้คนจากทั่วสารทิศได้บริโภคเสพชมจนเป็นหมุดหมายให้ผู้คนจากทั่วโลกได้กล่าวขานถึงในฐานะพื้นที่แห่งการสร้างสรรค์ศิลปะและการออกแบบทุกฤดูกาล รวมทั้งเป็นการสร้างสุนทรียศาสตร์แห่งพื้นที่อีกด้วย คำสำคัญ: พื้นที่ศิลปะ, ชุมชนเมือง, พื้นที่ศิลปะ 798 Abstract This research is a qualitative study which focus on area study and analysis data. Area study base on 798 Art Space located in eastern of Beijing at Jiuxiangiao Rd., Chaoyaug District, Beijing 100015, China. All the data have been collected during feildstudies with Artists, Gallery owner, Curator, and Art Critic by interviews, Photography, Video and Audio recording and dialogues during activities already recorded and analyzed. Also, field trips in the area study and related areas have been made to study the sphere of art movement , cultural activities for the aims of determining the relationship between art and culture, space and productivity, artist and idea of space in other areas such as Artist Village in Song Zhuaug, East Village. The area of factory 798 Art post-industrial landscape which area cover 230,000 square meters. The factory was built as Bauhaus style from Germany and transforms to Art Space since early 2000s. 789 Art Space become the center of contemporary art movement which a lot of art activities all around the year. More than a hundred art spaces, and cafe, gift shop, book shop as well as Art festival that shaping inspirations for art movement, the discourse has become like the center of art and culture-remarkable. Rapidly change in 798 Art Space will continue to establishment this space increasingly meaningful to local and international art and design movement. Therefore, 798 Art Space could not be defined as just Art Space but it is the Space of Interactive Aesthetics for People Keywords: Art Space, Urban Community, 798 Art Space