วัฒนธรรมกลองปู่จาของชาวไทยอง บ้านดอนหลวง ตำบลแม่แรง อำเภอป่าซาง จังหวัดลำพูน: วัฒนธรรมกลองปู่จาของชาวไทยอง บ้านดอนหลวง ตำบลแม่แรง อำเภอป่าซาง จังหวัดลำพูน - สรรพศรี ปรเมศวร์; ใจคำ เกริกพงศ์ (วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 2022)
การวิจัยเรื่องวัฒนธรรมกลองปู่จาของชาวไทยอง บ้านดอนหลวง ตำบลแม่แรง อำเภอป่าซาง จังหวัดลำพูนนี้ มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ (1) เพื่อศึกษาคุณลักษณะทางดนตรีของกลองปู่จา บ้านดอนหลวง ตำบลแม่แรง อำเภอป่าซาง จังหวัดลำพูน (2) เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ของกลองปู่จากับวัฒนธรรมของชุมชนชาวไทยอง บ้านดอนหลวง ตลอดจนวัฒนธรรมของชุมชนอื่น ๆ ที่มีความเกี่ยวข้อง การศึกษาครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพในการดำเนินการวิจัย มีการเก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์ทั้งแบบมีโครงสร้างและไม่มีโครงสร้าง จากการศึกษาพบว่า กลองปู่จาของชาวไทยองบ้านดอนหลวงเป็นวัฒนธรรมดนตรีที่มีความเป็นมาที่ยาวนาน ได้รับการสืบทอดมาหลายชั่วอายุคนและเป็นสมบัติของชุมชน เครื่องดนตรี ที่เกี่ยวข้องกับกลองปู่จาบ้านดอนหลวงปรากฏเครื่องดนตรีล้านนาหลายชนิด ได้แก่ กลองปู่จา กลองตะโล้ดโป๊ด แน ฉาบ และฆ้อง โดยการประสมวงมีการกำหนดบทบาทและหน้าที่ของเครื่องดนตรีคือเครื่องดนตรีนำวง คือ กลองปู่จา ส่วนเครื่องดนตรีประกอบ ได้แก่ ฆ้อง ฉาบ และกลองตะโล้ดโป๊ดลีลาจังหวะในการตีกลองปู่จาได้แก่ ทำนองเสือขบตุ๊ ทำนองสาวหลับเต๊อะ ทำนองล่องน่าน ทำนองฟาดแส้ และมีการเพิ่มทำนองกลองตึ่งโนงเข้ามาในปัจจุบัน นักดนตรีวงกลองปู่จามี จำนวน 9 คน เป็นบุคคลภายในชุมชนบ้านดอนหลวงและชาวบ้านในชุมชนใกล้เคียง กลองปู่จาบ้านดอนหลวงปรากฏความเชื่อและพิธีกรรม นอกจากนั้นกลองปู่จามีบทบาทต่อสังคมวัฒนธรรมในด้านต่าง ๆ ได้แก่ บทบาทในการสื่อสารภายในชุมชน การเคารพนับถือในพระอริยสงฆ์ และบทบาทในการอนุรักษ์สืบสานวัฒนธรรมท้องถิ่นของชุมชนอื่น ๆ