สิ่งที่เรียกว่า “คน”: The So Called “The People” - วาลีประโคน ราตรี; ฐิตปญฺโญ พระมหามิตร (วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 2022)
คนเราแต่ละคนเกิดมาล้วนมีกรรมลิขิต ล้วนมีกรรมเป็นแดนเกิด ใช่อยู่ ว่าเราเลือกเกิดไม่ได้แต่เมื่อเราได้มีบุญเกิดมาเป็นคนแล้ว นับว่าเป็นสิ่งที่ประเสริฐที่สุดแล้วคนบางคนเมื่อได้เกิดมา ก็หลงระเริงไปกับ รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ธรรมารมณ์ หลงคิดไปว่า นั่นคือความสุขที่แท้จริงและจีรังยั่งยืน หาได้รู้ในหลักธรรมคำสอนอันแท้จริงไม่ว่า สิ่งเหล่านั้น ล้วนเป็นความสุขทางโลกิยะ เป็นความสุขชั่วครั้งชั่วคราวเพราะหากหลงในรูปงาม อีกไม่นานรูปงามนั้นก็จะแปรเปลี่ยนไปเป็นธรรมชาติ นั่นคือ มีความชรา ความเจ็บ ความตาย และกลับสู่ ดิน น้ำ ไฟ ลม ในสักวัน แต่หากคนเรา มีความเข้าใจในหลักสัจธรรมความจริงของ ทุกชีวิต ว่าคือความว่างเปล่า ไม่มีสิ่งใดที่จะสามารถยึดมั่นถือมั่นได้เลย หากแต่หลักธรรม คำสอนขององค์สมเด็จพะสัมมาสัมพุทธเจ้าต่างหาก ที่เป็นสิ่งที่ควรยึดมั่นถือมั่นและ น้อมนำมาใส่ตน เพื่อยึดถือเป็นแนวทางปฏิบัติ เพื่อให้ถึงความสุขอันสูงสุด นั่นก็คือ ความสุขทางโลกุตตระ อันเป็นความหลุดพ้นจากทุกข์ทั้งปวง นั่นเอง