การวิเคราะห์องค์ประกอบการบริหารสถานศึกษาเพื่อลดอัตราการออกกลางคันของนักเรียนในโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการ การศึกษาขั้นพื้นฐาน - เขม้นเขตกิจ นาทชนก; รวมชมรัตน์ พงษ์ศักดิ์; วรรณเวช นิพนธ์ (วารสารนวัตกรรมการจัดการศึกษาและการวิจัย, 2026)
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สังเคราะห์ตัวแปรการบริหารสถานศึกษาเพื่อลดอัตราการออกกลางคันของนักเรียนในโรงเรียนมัธยมศึกษา 2) การวิเคราะห์องค์ประกอบการบริหารสถานศึกษาเพื่อลดอัตราการออกกลางคันของนักเรียนในโรงเรียนมัธยมศึกษา และ 3) เพื่อศึกษาระดับความจำเป็นเกี่ยวกับองค์ประกอบการบริหารสถานศึกษาเพื่อลดอัตราการออกกลางคันของนักเรียนในโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงปริมาณใช้แนวคิดการบริหารสถานศึกษาเพื่อลดอัตราการออกกลางคันของนักเรียนเป็นกรอบการวิจัย พื้นที่วิจัย คือ โรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้อำนวยการสถานศึกษา รองผู้อำนวยการสถานศึกษาและหัวหน้างานแนะแนว จำนวน 500 คน ใช้วิธีกำหนดขนาดของกลุ่มตัวอย่างตามหลักเกณฑ์ของคอมเรย์และลี ด้วยวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน และผู้ทรงคุณวุฒิในการสัมภาษณ์ จำนวน 7 คน โดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยมี 2 ชนิด คือ แบบสัมภาษณ์และแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา การวิเคราะห์ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ ผลการวิจัยพบว่า 1. ผลการสังเคราะห์กรอบแนวคิดในการวิจัย เพื่อหาตัวแปรของการบริหารสถานศึกษาเพื่อลดอัตราการออกกลางคันของนักเรียนในโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ได้ตัวแปรจำนวน 27 ตัวแปร 2. ผลการวิเคราะห์องค์ประกอบการบริหารสถานศึกษาเพื่อลดอัตราการออกกลางคันของนักเรียนในโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน พบว่า จำนวนองค์ประกอบการบริหารสถานศึกษาเพื่อลดอัตราการออกกลางคันของนักเรียนในโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ประกอบด้วย 7 องค์ประกอบ จำนวน 27 ตัวแปร เรียงลำดับองค์ประกอบตามค่าน้ำหนักองค์ประกอบรวม คือ องค์ประกอบที่ 1 ระบบฐานข้อมูลและการคัดกรองนักเรียนเชิงระบบ จำนวน 4 ตัว องค์ประกอบที่ 2 ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนแบบบูรณาการและมีเครือข่ายสนับสนุน จำนวน 4 ตัว องค์ประกอบที่ 3 การบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วมและการจัดการเรียนรู้ยืดหยุ่น จำนวน 4 ตัว องค์ประกอบที่ 4 การพัฒนาการเรียนรู้เฉพาะบุคคลและการติดตามเชิงพฤติกรรม จำนวน 4 ตัว องค์ประกอบที่ 5 ภาวะผู้นำเชิงนโยบายและการสื่อสารเชิงกลยุทธ์ จำนวน 4 ตัว องค์ประกอบที่ 6 การพัฒนาโอกาสทางการเรียนรู้และทักษะชีวิตเชิงประสบการณ์ จำนวน 4 ตัว องค์ประกอบที่ 7 ศักยภาพบุคลากรและการจัดการศึกษาที่ยืดหยุ่นตามบริบท จำนวน 3 ตัว 3. ระดับความจำเป็นเกี่ยวกับองค์ประกอบการบริหารสถานศึกษาเพื่อลดอัตราการออกกลางคันของนักเรียนในโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ในภาพรวมมีความจำเป็นอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายองค์ประกอบ พบว่า มีความจำเป็นอยู่ในระดับมากทุกองค์ประกอบ