บูรณาการการจัดการความโกรธตามหลักจิตวิทยาด้วยหลักธรรมในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท - บุญสุวรรณ ชัยชนะ; แก้วดึง พระมหาโกมล; นักการเรียน มานพ (วารสารนวัตกรรมการจัดการศึกษาและการวิจัย, 2024)
ความโกรธเป็นอารมณ์ด้านลบของมนุษย์ที่ส่งผลกระทบทั้งเชิงลบและเชิงบวก โดยแนวคิดทางจิตวิทยาสมัยใหม่เห็นว่าควรใช้ประโยชน์จากความโกรธอย่างสร้างสรรค์ สำหรับพระพุทธศาสนาเห็นว่าควรกำจัดความโกรธให้หมดไป ดังนั้นบทความนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาแนวคิด ทฤษฎี และการจัดการความโกรธทางจิตวิทยา 2) เพื่อศึกษาหลักธรรมระงับความโกรธในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท และ 3) เพื่อบูรณาการการจัดการความโกรธตามหลักจิตวิทยาด้วยหลักธรรมในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท ใช้การวิจัยแบบผสมวิธี โดยใช้แนวคิดการจัดการความโกรธทางจิตวิทยาของสปิลเบอร์เกอร์ เป็นกรอบการวิจัย กลุ่มตัวอย่างเป็นบุคคลที่มีอายุตั้งแต่ 20 ปี จำนวน 415 คน เก็บตัวอย่างแบบ Snowball ด้วยแบบประเมินการแสดงความโกรธ (STAXI) ผลการวิจัยพบว่า 1) จิตวิทยาเห็นว่าความโกรธเป็นอารมณ์ตามธรรมชาติของมนุษย์ ส่งผลกระทบทั้งด้านบวกและด้านลบ จึงควรเลือกใช้ประโยชน์อย่างสร้างสรรค์ 2) พุทธศาสนาเห็นว่าความโกรธเป็นอกุศลกรรมส่งผลกระทบด้านลบจึงควรกำจัด ด้วยหลักธรรมคือ หลักไตรสิกขา ฆราวาสธรรม ปธาน 4 อริยสัจ 4 เมตาธรรม และการเจริญวิปัสสนาภาวนา และ 3) การบูรณาการการจัดการความโกรธตามหลักจิตวิทยาด้วยหลักธรรมในคัมภีร์พระพุทธศาสนาเถรวาท คือ FIRE-UP Model มีความสอดคล้องกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์ ด้วยค่าสถิติ c2df=1 = 14.46 , P-value = 0.01, CMIN/DF= 14.944, GFI = .978, CFI = .915, NFI = .915, RMR = .014, RMSEA = .203 , AVE = .38 และ CR = .73