การศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลีกับการวิจัยชาติพันธุ์วรรณนาอภิมาน - เฮงสกุล พระมหากันตินันท์ (วารสารนวัตกรรมการจัดการศึกษาและการวิจัย, 2021)
พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติไทยมาช้านาน ประชากรส่วนใหญ่ของประเทศไทยนับถือศาสนาพุทธ และพระพุทธศาสนาเป็นรากฐานสำคัญของการศึกษา ศิลปะ และวัฒนธรรมไทยที่สืบเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน หลักธรรมทางพุทธศาสนาสามารถกล่อมเกลาจิตใจของชาวไทยให้มีศีลธรรม คุณธรรม จริยธรรม ทำให้สังคมไทยมีความร่มเย็นเป็นสุข พระพุทธเจ้าได้จารึกคำสั่งสอนไว้ในคัมภีร์พระไตรปิฎก เป็นภาษาบาลี หรือภาษามคธ ใช้เผยแผ่พระพุทธศาสนาให้แพร่หลายในแคว้นต่างๆ หน้าที่สำคัญของพระสงฆ์ก็คือการศึกษาภาษาบาลีให้เข้าใจอย่างถ่องแท้ลึกซึ้ง เพื่อที่จะตรวจสอบพุทธพจน์ที่ปรากฏในพระไตรปิฎกให้ถูกต้อง ไม่ให้บิดเบือนหรือคลาดเคลื่อนไปจากต้นฉบับเดิม การศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกบาลีจึงนับได้ว่าเป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อพระพุทธศาสนา ปัจจุบันมีการจัดการศึกษาบาลีอย่างเป็นระบบ โดยสำนักงานแม่กองบาลีสนามหลวงรับผิดชอบดูแล อีกทั้งมีผู้ให้ความสนใจจัดทำงานวิจัยเกี่ยวกับการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลีไว้อีกมากมาย การวิจัยชาติพันธุ์วรรณนาอภิมานเป็นวิธีวิทยาการสังเคราะห์งานวิจัยเชิงคุณภาพในรูปแบบใหม่ โดยนำผลการวิจัยหลายๆ เรื่องที่ศึกษาปัญหาวิจัยเดียวกันมาทำการสังเคราะห์ ได้ข้อค้นพบที่มีความลึกซึ้งมากกว่าที่ได้รับจากงานวิจัยแต่ละเรื่อง เน้นความสำคัญของการสร้างประเด็นอุปมา และนำมาแปลความหมายใน 3 ลักษณะ คือ 1) การแปลความเทียบกลับไปกลับมา 2) การแปลความเชิงหักล้าง 3) การแปลความเพื่อเสนอประเด็นการโต้แย้ง ซึ่งเป็นวิธีการวิจัยที่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ต่อการสร้าง และพัฒนาองค์ความรู้ในศาสตร์ต่างๆ ต่อไปได้