วิเคราะห์บทบาทการเผยแผ่ธรรมของครูบาเจ้าศรีวิชัย - สุวรรณ, กาญจนพงศ์; อตฺถกาโม, พระวัฒนา (วารสารชัยภูมิปริทรรศน์, 2024)
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาบทบาทการเผยแผ่ธรรมะตามแนวทางพระพุทธศาสนา 2) เพื่อศึกษาบทบาทการเผยแผ่ธรรมะตามแนวทางของครูบาเจ้าศรีวิชัย 3) เพื่อวิเคราะห์บทบาทการเผยแผ่ธรรมะของครูบาเจ้าศรีวิชัย เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยศึกษาประเด็นการเผยแผ่พระพุทธศาสนา การเผยแผ่ธรรมะของพระครูบาศรีวิชัย สิริวิชโย และวิเคราะห์บทบาทการเผยแผ่ธรรมะของครูบาเจ้าศรีวิชัย สิริวิชโย ผลการวิจัยพบว่า บทบาทการเผยแผ่ธรรมะตามแนวทางพระพุทธศาสนา วัดเป็นทุกอย่างของสังคม เป็นศูนย์กลางที่รวมจิตใจของประชาชน ส่วนพระสงฆ์ซึ่งเป็นตัวแทนของวัดในบทบาทเหล่านี้ ก็กลายเป็นผู้นำทางจิตใจของประชาชนเป็นศูนย์รวมแห่งความเคารพเชื่อถือและการร่วมมือ โดยนัยนี้วัดก็กลายเป็นหลักประกันความมั่นคงของประเทศชาติในฐานะเป็นที่ยึดเหนี่ยวประชาชนให้มีความสามัคคี โดยพระครูบาครีวิชัย จะมีแนวคิดและวิธีการสร้างงานและมีบทบาทต่อการเผยแผ่ธรรมะที่มักจะเป็นการปฏิบัติ และสร้างงานเพื่อให้คนศรัทธาเลื่อมใสจากการลงมือปฏิบัติให้ดู สร้างแล้วแฝงด้วยคติธรรมให้ผู้คนได้ข้อคิด ในด้านพระธรรมคำสอน พระครูบาศรีวิชัยได้สร้างไว้เป็นจำนวนมาก เละได้ปฏิบัติตนบำเพ็ญเพียรภาวนาสิกขาวินัยตามรอยของพระบรมศาสดาด้วยข้อวัตรปฏิบัติ ส่งเสริมให้บุคลิกภาพของท่านมีความน่าเลื่อมใสเป็นอย่างมากอันเป็นลักษณะพิเศษที่เรียกว่า “ตนบุญ”พระครูบาศรีวิชัย เป็น พระสงฆ์ที่มีชื่อเสียงที่สุดรูปหนึ่งของล้านนา มีบทบาทและความสำคัญในฐานะผู้นำชุมชนและศูนย์รวมของความเชื่อความศรัทธา ที่มาจากวัตรปฏิบัติและแนวทางการบำเพ็ญเพียรที่เคร่งครัด น่าเลื่อมใส ประกอบด้วยกับบริบททางสังคม รวมทั้งงานสาธารณะประโยชน์ต่างๆ ได้แก่ ถนนสะพาน เป็นผลงานที่สร้างกระจายในพื้นที่ภาคเหนือ ล้วนเป็นตัวแทนของอาวาสทาน ซึ่งหมายถึงทานบารมีอย่างหนึ่ง