“จาว” : สายสัมพันธ์ฉันท์เครือญาติของไทแดง - แก้วบุดตา, สมพาวัน (Journal of Fine and Applied Arts Khon Kaen University, 2014)
“จาว” เป็นระบบโคตรตระกูลของชาวไทแดงที่นับถือความสัมพันธ์เครือ ญาติแบบโคตรตระกูล เกิดจากการนับถือผีประจำตระกูลเดียวกัน ลักษณะของจาว มีสามประการดังนี้ (1) ความสัมพันธ์ระหว่างเครือญาติของจาว ซึ่งทุกคนจะต้องมี จาวเดียวกัน (2) จาวแต่ละจาวมีนิยายปรัมปราที่เกี่ยวข้องกับบรรพบุรุษและเรื่องเล่า ต่าง ๆ (3) กลุ่มจาวเป็นกลุ่มสัมพันธ์ที่มีความร่วมมือกัน ด้านเศรษฐกิจ การปกครอง ศาสนา และบทบาททางสังคมความสำคัญของระบบ “จาว” ก่อให้เกิดพลังในการ สร้างการขับเคลื่อนกระบวนการต่าง ๆ ในสังคมอันเกิดจากการรวมกันของสมาชิก ในกลุ่มจาว ที่เห็นได้จาก ความเชื่อ พิธีกรรม การเปลี่ยนแปลงทางสังคมทำให้ระบบ จาว เปลี่ยนแปลงไปตามกระแสสังคม อิทธิพลภายนอกทำให้ไทแดงต้องเตรียมตัว ปรับเปลี่ยนกับสภาพที่จะเกิดขึ้นในอนาคตที่จะมาถึง ไม่ว่าจะติดต่อกับญาติที่ไปอยู่เมืองต่างๆ จนถึงต่างแดน การติดต่อกับเวียดนาม การเข้าสู่ศูนย์กลางลาว คือ เวียงจันทน์ การรับสื่อจากไทย ตลอดจนเข้ามาของนานาชาติในนามขององค์กรต่าง ๆ ที่เข้ามาช่วยเหลือ สิ่งเหล่านี้จะทำให้ไทแดงบริเวณนี้ต้องเผชิญกับกระแสภายนอก ที่โหมกระหนํ่าในช่วงระยะนี้ นอกจากการเปลี่ยนแปลงทางสังคม ด้านอิทธิพลทาง ศาสนาจากภายนอก ยังกระทบชุมชน อีกด้วย “Jow” kinship relations is the clan system of Tai Daeng “Jow” is the clan system of Tai Daeng, which respects kinship relations worshiping the same family spirit. Jow is characterized into 3 categories: 1) Everyone must belong to one Jow according to kinship. 2) Each Jow has unique legends and storytelling related to their ancestors. 3) Each Jow has its own traditions of economy, administration, religion, and social roles. The Jow System values all-member participation and has thus created signifi cant power within several social movements. The power of the Jow System is also apparent in the resilience of the Tai Daeng belief systems, ceremonies, Social changes have affected the Jow System, however. Tai Daeng Other external infl uences that continue to affect the Tai Daeng have caused them to learn how to communicate with international organizations and to use technology for communicating with family members living far away. Tai Daeng members often enter the center of Lao, or Vientianne, and they receive Thai media. External religious infl uences have also affected the community.