การจัดการคาร์บอนเครดิตของระบบขนส่งทางรางในประเทศไทย - ปัตถาวงศ์ ปรัชญา; เชาว์แสงรัตน์ เชาวฤทธิ์; สามารถ ฟ้าใส (วารสารวิชาการ การจัดการภาครัฐและเอกชน, 2026)
บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อระบุปัญหาการจัดการคาร์บอนเครดิตของระบบขนส่งทางรางในประเทศไทย และ 2) เพื่อเสนอแนวทางการจัดการคาร์บอนเครดิตของระบบขนส่งทางรางในประเทศไทย รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้แนวคิดการจัดการคาร์บอนเครดิตเป็นกรอบการวิจัย ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 3 กลุ่ม จำนวน 20 คน ประกอบด้วย กลุ่มนักวิชาการ/ผู้เชี่ยวชาญ กลุ่มผู้กำหนดนโยบาย และกลุ่มผู้ให้บริการเดินรถไฟ ใช้วิธีคัดเลือกแบบเจาะจงกลุ่มผู้ให้ข้อมูล เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึก โดยวิเคราะห์แก่นสาระ ผลการวิจัยพบว่า 1) ปัญหาด้านการดำเนินโครงการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก คือ ข้อจำกัดด้านงบประมาณ ความซับซ้อนในการวัดผลและขาดมาตรฐานสากล รวมถึงการมีส่วนร่วมที่ไม่ทั่วถึงและกระบวนการที่ไม่ชัดเจน โครงการดูดซับก๊าซเรือนกระจกมีปัญหาด้านกฎหมายที่ไม่ชัดเจน ผลกระทบจากเทคโนโลยี ความไม่แน่นอนจากสภาพภูมิอากาศ ข้อจำกัดด้านพื้นที่ ความคุ้มค่าในการลงทุน และการใช้คาร์บอนเครดิตในระบบขนส่งทางรางมีข้อจำกัดในการใช้ชดเชยภายในองค์กร ความไม่ชัดเจนของกฎระเบียบ ความน่าเชื่อถือของคาร์บอนเครดิต 2) แนวทางการจัดการคาร์บอนเครดิตของระบบขนส่งทางราง พบว่าควรใช้มาตรฐาน T-VER ในโครงการลดก๊าซเรือนกระจก โดยให้ความสำคัญกับคุณภาพ ความแม่นยำ และการเพิ่มประสิทธิภาพพลังงาน รวมถึงการใช้พลังงานหมุนเวียน สำหรับโครงการดูดซับก๊าซเรือนกระจก เน้นการปลูกป่าอย่างมีคุณภาพภายใต้ T-VER พร้อมประเมินความคุ้มค่า สร้างความโปร่งใส และการมีส่วนร่วม ด้านการใช้คาร์บอนเครดิต ควรสร้างความเข้าใจ ในการเลือกคาร์บอนเครดิตที่น่าเชื่อถือ โดยให้ความสำคัญกับการลดการปล่อยโดยตรงก่อนชดเชย และพิจารณาประเภทคาร์บอนเครดิตที่สอดคล้องกับเป้าหมาย