การจัดการคาร์บอนเครดิตของระบบขนส่งทางรางในประเทศไทย

Main Article Content

ปรัชญา ปัตถาวงศ์
เชาวฤทธิ์ เชาว์แสงรัตน์
ฟ้าใส สามารถ

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อระบุปัญหาการจัดการคาร์บอนเครดิตของระบบขนส่งทางรางในประเทศไทย และ 2) เพื่อเสนอแนวทางการจัดการคาร์บอนเครดิตของระบบขนส่งทางรางในประเทศไทย รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้แนวคิดการจัดการคาร์บอนเครดิตเป็นกรอบการวิจัย ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 3 กลุ่ม จำนวน 20 คน ประกอบด้วย กลุ่มนักวิชาการ/ผู้เชี่ยวชาญ กลุ่มผู้กำหนดนโยบาย และกลุ่มผู้ให้บริการเดินรถไฟ ใช้วิธีคัดเลือกแบบเจาะจงกลุ่มผู้ให้ข้อมูล เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึก โดยวิเคราะห์แก่นสาระ
ผลการวิจัยพบว่า 1) ปัญหาด้านการดำเนินโครงการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก คือ ข้อจำกัดด้านงบประมาณ ความซับซ้อนในการวัดผลและขาดมาตรฐานสากล รวมถึงการมีส่วนร่วมที่ไม่ทั่วถึงและกระบวนการที่ไม่ชัดเจน โครงการดูดซับก๊าซเรือนกระจกมีปัญหาด้านกฎหมายที่ไม่ชัดเจน ผลกระทบจากเทคโนโลยี ความไม่แน่นอนจากสภาพภูมิอากาศ ข้อจำกัดด้านพื้นที่ ความคุ้มค่าในการลงทุน และการใช้คาร์บอนเครดิตในระบบขนส่งทางรางมีข้อจำกัดในการใช้ชดเชยภายในองค์กร ความไม่ชัดเจนของกฎระเบียบ ความน่าเชื่อถือของคาร์บอนเครดิต 2) แนวทางการจัดการคาร์บอนเครดิตของระบบขนส่งทางราง พบว่าควรใช้มาตรฐาน T-VER ในโครงการลดก๊าซเรือนกระจก โดยให้ความสำคัญกับคุณภาพ ความแม่นยำ และการเพิ่มประสิทธิภาพพลังงาน รวมถึงการใช้พลังงานหมุนเวียน สำหรับโครงการดูดซับก๊าซเรือนกระจก เน้นการปลูกป่าอย่างมีคุณภาพภายใต้ T-VER พร้อมประเมินความคุ้มค่า สร้างความโปร่งใส และการมีส่วนร่วม ด้านการใช้คาร์บอนเครดิต ควรสร้างความเข้าใจ ในการเลือกคาร์บอนเครดิตที่น่าเชื่อถือ โดยให้ความสำคัญกับการลดการปล่อยโดยตรงก่อนชดเชย และพิจารณาประเภทคาร์บอนเครดิตที่สอดคล้องกับเป้าหมาย

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ปัตถาวงศ์ ป., เชาว์แสงรัตน์ เ., & สามารถ ฟ. (2026). การจัดการคาร์บอนเครดิตของระบบขนส่งทางรางในประเทศไทย. วารสารวิชาการ การจัดการภาครัฐและเอกชน, 8(2), 499–518. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/appm/article/view/278775
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย. (2565). รฟม. ร่วมประกาศเป้าหมายใหม่ ‘MISSION 2023’ ลดก๊าซเรือนกระจก 1,000,000 ตัน สู่ความเป็นกลางทางคาร์บอน. https://www.mrta.co.th/th/activity-2022/3719

ชยันต์ ตันติวัสดาการ. (2556). เศรษฐศาสตร์จุลภาค ทฤษฎีและการประยุกต์ (พิมพ์ครั้งที่ 4). สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

นงลักษณ์ ใจดี. (2567). การศึกษาความเป็นไปได้ของระบบการซื้อขายคาร์บอนเครดิตสำหรับระบบขนส่งทางรางในประเทศไทย. สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

พิธีสารเกียวโต. (2540). กรอบอนุสัญญาสหประชาชาติ (UNFCCC). https://www.eppo.go.th/index.php/th/plan-policy/climatechange/unitednation/unfccc

สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2566). แผนจัดการคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2566–2570. https://www.onep.go.th/book/environment-plan-2566-2570/

องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก. (2565). รายงานประจำปี 2565. องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน).

องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก. (2566). รายงานประจำปี 2566. องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน).

องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก. (2567). กลไกราคาคาร์บอน (Carbon Pricing Mechanism): ทางเลือกในการลดก๊าซเรือนกระจกที่มีประสิทธิภาพ. https://www.tgo.or.th/2023/index.php/th/post/กลไกราคาคาร์บอน-carbon-pricing-mechanism-ทางเลือกในการลดก๊าซเรือนกระจก

Gao, Y., Zhang, Y., Wang, K. Y., & Yip, T. L. (2023). Exploring the carbon-mitigation effect of high-speed railway and its underlying mechanism. Sustainability, 15(17), 1–17.

Iverson, R. (1996). Employees acceptance of organisational change: The role of organizational commitment. International Journal of Human Resources, 7(1), 122–149.

Kumar, K., Subramanian, R., & Yauger, C. (1998). Examining the market orientation performance relationship: A context-specific study. Journal of Management, 24(2), 201–233.

Lopez-Acevedo, F. J., Herrero, M. J., Escavy Fernandez, J. I., & Gonzalez Bravo, J. (2024). Potential reduction in carbon emissions in the transport of aggregates by switching from road-only transport to an intermodal rail/road system. Sustainability, 16, 1–19.

Richard, O., Kochan, T., & McMillan-Capehart, A. (2002). The impact of visible diversity on organizational effectiveness: Disclosing the contents in Pandora’s black box. Journal of Business and Management, 8(3), 265–291.

UNFCCC. (2023). Report of the Conference of the Parties on its twenty-ninth session, held in Bonn from 6 to 17 November 2023 (FCCC/CP/2023/10). https://unfccc.int/about-us/reports/quarterly-reports/un-climate-change-quarterly-report-q1-2023

Wei, X., & Wang, H. (2025). Research on China’s railway freight pricing under carbon emissions trading mechanism. Sustainability, 17, 1–31.

Yuan, Z., Yuan, X., Yang, Y., Chen, J., Nie, Y., Cao, M., & Chen, L. (2023). Greenhouse gas emission analysis and measurement for urban rail transit: A review of research progress and prospects. Digital Transportation and Safety, 2(1), 36–51.