บทบาททางการเมืองไทยของกลุ่มทหารวงศ์เทวัญ สู่การเปลี่ยนผ่านดุลอำนาจในกองทัพ

บทคัดย่อ

บทความนี้มีการนำเสนอประเด็นบทบาททางการเมืองไทยของกลุ่มทหารวงศ์เทวัญสู่การเปลี่ยนผ่านดุลอำนาจในกองทัพ จากความสัมพันธ์ของทหารในการรวมกลุ่มที่เหนียวแน่นเข้ามามีบทบาททางการเมืองไทย ตั้งแต่หลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ.2475 เป็นต้นมา กลุ่มทหารเป็นองค์กรสำคัญในการเปลี่ยนแปลงการปกครอง คณะราษฎร ซึ่งประกอบด้วย ทหารและพลเรือนไม่เปิดโอกาสให้กลุ่มการเมืองอื่น เข้ามามีบทบาททางการเมืองอย่างเป็นทางการทั้งบทบาทในฐานะผู้ปกครอง สนับสนุนคณะผู้ปกครอง และเป็นกลุ่มอำนาจผู้ปกครอง โดยเฉพาะกลุ่มทหารวงศ์เทวัญ ซึ่งเป็นทหารบกที่รับราชการในกรมทหารราบที่ 1 มหาดเล็กรักษาพระองค์ และกองพลที่ 1 รักษาพระองค์ (พล. 1 รอ.) ซึ่งเป็นหน่วยทหารที่อยู่ในกรุงเทพ มีบทบาทเรื่องความมั่นคงเป็นอย่างมาก และมักผูกขาดตำแหน่ง ผู้บัญชาการทหารบก (ผบ.ทบ.) และมักจะผูกขาดตำแหน่งสูงสุดในกองทัพและเป็นกลุ่มที่ก่อรัฐประหารในหลายทศวรรษที่ผ่านมา ในฐานะองค์ประกอบที่สำคัญและที่มีบทบาทสูง มีส่วนกำหนดความเป็นไปของสังคมการเมืองไทยมาเสมอ นับว่าบทบาทของทหารได้เข้ามาสู่สังคมไทยระดับฝั่งรากลึก มีการวางรากฐานหลายอย่างให้ทหารเข้าไปอยู่ในกลไกต่าง ๆ ของสังคมอย่างกว้างขวาง จนทำให้ไม่สามารถแยกทหารออกจากการเมืองได้ กลายเป็นข้อวิพากษ์วิจารณ์ว่าการที่ทหารมีบทบาทอย่างสูงในทางการเมือง