สภาพ ความต้องการจำเป็นและแนวทางพัฒนาทักษะผู้นำแห่งศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษามุกดาหาร - พรมไชยา, ชาริณีย์; ศรีพุทธรินทร์, สุมาลี; เขียวน้ำชุม, จารุวรรณ (วารสารพิชญทรรศน์, 2023)
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน และสภาพที่พึงประสงค์ 2) ประเมินความต้องการจำเป็น และ 3) พัฒนาแนวทางพัฒนาทักษะผู้นำแห่งศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษา ตัวอย่างคือผู้บริหารสถานศึกษาและครู จำนวน 274 คน กำหนดขนาดตัวอย่างโดยเทียบตารางของ Krejcie and Morgan ได้มาโดยการสุ่มแบบแบ่งชั้น เครื่องมือที่ใช้ มีจำนวน 4 ฉบับ คือ (1) แบบสอบถามสภาพปัจจุบัน มีค่าดัชนีความสอดคล้องระหว่าง 0.80-1.00 ค่าอำนาจจำแนกรายข้อระหว่าง 0.24-0.76 และค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ 0.91 (2) แบบสอบถามสภาพที่พึงประสงค์ มีค่าดัชนีความสอดคล้องระหว่าง 0.80-1.00 ค่าอำนาจจำแนกรายข้อระหว่าง 0.28-0.80 และค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ 0.91 (3) แบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้างมีค่าดัชนีความสอดคล้องเท่ากับ 1.00 ทุกข้อ และ (4) แบบประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ มีค่าดัชนีความสอดคล้องเท่ากับ 1.00 ทุกข้อ สถิติที่ใช้ ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและค่าดัชนีความต้องการจำเป็นแบบปรับปรุง (PNI Modified) ผลการวิจัยพบว่า สภาพปัจจุบันทักษะผู้นำแห่งศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษา โดยรวมอยู่ในระดับมาก ( x̅ =4.15) สภาพที่พึงประสงค์ทักษะผู้นำแห่งศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษา โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ( x̅ = 4.54) ความต้องการจำเป็นที่มีค่าสูงสุด 3 อันดับแรก ได้แก่ ด้านทักษะการบริหารองค์กรแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์ด้านทักษะการสื่อสาร และด้านทักษะเทคโนโลยีดิจิทัล แนวทางพัฒนาทักษะผู้นำแห่งศตวรรษที่ 21 ของผู้บริหารสถานศึกษา 1) ด้านทักษะการสื่อสาร ควรส่งเสริมการพัฒนาความรู้ สร้างเครือข่าย เริ่มบทสนทนาด้วยเรื่องทั่วไป เรียบเรียงประเด็นก่อนการสื่อสาร และควรสื่อสารให้เหมาะสมกับบริบทและสถานการณ์ 2) ด้านทักษะเทคโนโลยีดิจิทัล ควรจัดอบรมเกี่ยวกับเทคโนโลยี ส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล ฝึกฝนการใช้เทคโนโลยีด้วยตนเอง ศึกษา พ.ร.บ.ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ ควรพิมพ์งานเอกสารด้วยตนเอง และควรศึกษาวิธีใช้สื่อออนไลน์ในทางการศึกษา 3) ด้านทักษะการคิด ควรส่งเสริมให้เกิดสังคมแห่งปัญญา ส่งเสริมให้ครูวิเคราะห์ปัญหาเพื่อต่อยอดในการทำวิจัยในชั้นเรียน วิเคราะห์สภาพปัญหาและนำหลักการบริหารมาใช้ และควรสร้างบรรยากาศแห่งการทำงานที่ดีให้เกิดขึ้นในสถานศึกษา 4) ด้านทักษะการรู้เท่าทันโลก ควรศึกษาข่าวสารและกฎหมาย เสริมสร้างสถานศึกษาให้เป็นสังคมแห่งความหลากหลาย ยอมรับ เข้าใจในความแตกต่างระหว่างบุคคล ควรสร้างวิสัยทัศน์ร่วมกันในองค์กร และควรมีความรอบรู้ในด้านต่าง ๆ เพื่อนำมาใช้ในการบริหารสถานศึกษา 5) ด้านทักษะการบริหารองค์กรแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์ ควรปรับการประเมินเน้นการประเมินเพื่อพัฒนาการเรียนรู้ บริหารจัดการและจัดโครงสร้างสถานศึกษาให้ชัดเจน กระจายความรับผิดชอบตามหลักธรรมาภิบาล กำหนดทิศทาง วางแผน ตั้งเป้าหมายร่วมกัน และควรรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น ผลการประเมินแนวทางพัฒนา โดยรวมพบว่ามีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̅ = 4.61) และมีความเป็นไปได้อยู่ในระดับมากที่สุด ( x̅ = 4.52)