วารสารสังคมศาสตร์ นิติรัฐศาสตร์

ความผิดทางอาญาว่าด้วยฉลากตามพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522: ศึกษาเชิงเปรียบเทียบกับกฎหมายต่างประเทศ

ณัฐภัทร บุญโต — 2026-06-27

พระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 เป็นกฎหมายหลักที่มุ่งคุ้มครองสุขภาพและความปลอดภัยของผู้บริโภค โดยกำหนดโทษปรับและโทษจำคุกสำหรับผู้กระทำผิด เช่น การแสดงฉลากอาหารที่เป็นเท็จหรือไม่ถูกต้อง อย่างไรก็ตาม ระวางโทษปรับตามมาตรา 51 ที่กำหนดเพียง “ไม่เกินสามหมื่นบาท” ยังไม่สอดคล้องกับหลักความได้สัดส่วนของการกระทำความผิด อีกทั้งยังแตกต่างจากโทษปรับในประมวลกฎหมายอาญาที่มีการกำหนดค่าปรับที่สูงกว่าและครอบคลุมความผิดด้านเอกสาร ซึ่งมีผลทางกฎหมายและทางสังคมที่ร้ายแรงกว่า

เมื่อเปรียบเทียบกับกฎหมายต่างประเทศ พบว่าสหรัฐอเมริกาและสิงคโปร์มีระบบการกำกับดูแลที่เข้มงวดกว่า โดยไม่เพียงกำหนดโทษทางอาญาที่สูง แต่ยังมีมาตรการควบคุมก่อนการจำหน่าย เช่น การตรวจสอบและอนุมัติฉลากล่วงหน้า รวมถึงการใช้มาตรการทางแพ่งและทางปกครองควบคู่กันไป เพื่อป้องกันการกระทำความผิดและลดโอกาสในการหลีกเลี่ยงกฎหมาย กรณีศึกษาจริงจากทั้งสองประเทศสะท้อนให้เห็นถึงประสิทธิภาพของการบังคับใช้กฎหมายที่เข้มแข็งและต่อเนื่อง

ข้อเสนอแนะจากการศึกษาเห็นว่า กฎหมายไทยควรมีการปรับปรุงให้เหมาะสมกับบริบททางเศรษฐกิจและสังคมปัจจุบัน โดยอาจนำระบบการปรับแบบหน่วย (Penalty Units) หรือการปรับตามฐานะเศรษฐกิจ (Day-Fine) มาใช้ รวมถึงการกำหนดโทษปรับแปรผันตามผลประโยชน์ที่ผู้กระทำความผิดได้รับ นอกจากนี้ ควรพิจารณาเพิ่มบทบัญญัติเฉพาะเกี่ยวกับการกล่าวอ้างทางสุขภาพในฉลากและโฆษณาอาหาร เพื่อให้การคุ้มครองผู้บริโภคเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ สอดคล้องกับมาตรฐานสากล และสร้างความเชื่อมั่นต่อระบบกฎหมายอาหารของประเทศไทย

การใช้เศรษฐศาสตร์พฤติกรรมเพื่อจูงใจให้เกษตรกร ลูกค้า ธ.ก.ส. ในจังหวัดร้อยเอ็ด ชำระหนี้ตรงเวลา

นพฤทธิ์ นิคมเขตต์ — 2026-06-27

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและเปรียบเทียบประสิทธิผลของกลยุทธ์การสื่อสารที่ประยุกต์ใช้หลักเศรษฐศาสตร์พฤติกรรมในการกระตุ้นการชำระหนี้ของเกษตรกรลูกค้าธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) ในจังหวัดร้อยเอ็ด การวิจัยนี้เป็นรูปแบบการวิจัยเชิงทดลองภาคสนามแบบสุ่มควบคุม (Randomized Controlled Field Trial) กลุ่มตัวอย่างเป็นเกษตรกรลูกค้า ธ.ก.ส. มียอดค้างชำระ 0-3 เดือน จำนวน 400 ราย ซึ่งถูกสุ่มแบ่งออกเป็น 4 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มควบคุม, กลุ่มทดลอง Loss Aversion, กลุ่มทดลอง Social Norms และกลุ่มทดลอง Incentive การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนาและสถิติเชิงอนุมาน โดยเฉพาะการทดสอบไคสแควร์ ผลการวิจัยเชิงพรรณนาแสดงให้เห็นว่ากลุ่ม Incentive มีอัตราการชำระหนี้สูงสุด ที่ร้อยละ 36 ตามมาด้วยกลุ่ม Loss Aversion ที่ร้อยละ 32 กลุ่ม Social Norms ที่ร้อยละ 25 และกลุ่มควบคุม ที่ร้อยละ 5 ตามลำดับ ผลการทดสอบไคสแควร์ยืนยันว่าความสัมพันธ์ระหว่างกลุ่มทดลองและพฤติกรรมการชำระหนี้มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ( (3)=27.50, p<.00) สิ่งนี้บ่งชี้ว่ากลยุทธ์การสื่อสารที่แตกต่างกันส่งผลต่ออัตราการชำระหนี้ที่แตกต่างกันอย่างแท้จริง ข้อเสนอแนะจากการวิจัยคือ ธ.ก.ส. ควรพิจารณานำกลยุทธ์การสื่อสารเชิงพฤติกรรมมาปรับใช้ โดยเฉพาะกลยุทธ์ Loss Aversion ที่มีประสิทธิภาพสูงและไม่มีต้นทุนทางการเงินเพิ่มเติม การค้นพบนี้เน้นย้ำถึงศักยภาพของ “การสะกิด” (Nudges) ที่ออกแบบตามหลักจิตวิทยาในการสร้างผลกระทบที่วัดผลได้ต่อพฤติกรรมการเงินที่สำคัญ เช่น การชำระหนี้ ซึ่งเป็นการแสดงให้เห็นถึงประโยชน์เชิงปฏิบัติของเศรษฐศาสตร์พฤติกรรมในการดำเนินงานทางการเงินในโลกแห่งความเป็นจริง

กระบวนการตัดสินใจเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนตำบล ของประชาชนในเขตตำบลสำเภาลูน อำเภอบัวเชด จังหวัดสุรินทร์

ปุณิกา โพหิรัญ — 2026-06-27

วิทยานิพนธ์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการตัดสินใจเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนตำบลของประชาชนในเขตตำบลสำเภาลูน อำเภอบัวเชด จังหวัดสุรินทร์ 2) เปรียบเทียบการตัดสินใจเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนตำบลของประชาชนในเขตตำบลสำเภาลูน โดยจำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล และ 3) นำเสนอแนวทางการพัฒนากระบวนการตัดสินใจเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนตำบลของประชาชนในเขตตำบลสำเภาลูน เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน โดยการวิจัย เชิงปริมาณใช้แบบสอบถามเก็บข้อมูลวิจัย ซึ่งมีค่าความเชื่อถือมั่นทั้งฉบับเท่ากับ 0.951 กับประชากร จำนวน 341 คน ซึ่งได้จากการคำนวณจากสูตรทาโรยามาเน่ ด้วยวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที และวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว สำหรับการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 13 คน ได้แก่ ผู้บริหาร สมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนตำบล และผู้นำชุมชน ใช้เทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหาประกอบบริบท ผลการวิจัยพบว่า

ประชาชนมีระดับกระบวนการตัดสินใจเลือกตั้งอยู่ในระดับมาก
( =4.09, S.D.=0.435) โดยด้านแรงจูงใจในการตัดสินใจมีระดับสูงที่สุด (=4.22, S.D.=0.479) รองลงมาคือ ด้านการรับรู้ทางการเมือง ( =4.14) ด้านการประเมินผู้สมัคร ( =4.12) และด้านพฤติกรรมก่อน/ระหว่างการเลือกตั้ง ( =3.88)
การเปรียบเทียบตามปัจจัยส่วนบุคคลพบว่ามีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ในด้านเพศ อายุ การศึกษา อาชีพ และรายได้
ส่วนประสบการณ์การเลือกตั้งและช่องทางรับรู้ข้อมูลข่าวสารไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ
ผลการศึกษายังเสนอแนวทางการพัฒนา ได้แก่ การให้ข้อมูลข่าวสารทางการเมืองที่เข้าถึงง่าย การส่งเสริมสื่อท้องถิ่นที่เป็นกลาง การสร้างแรงจูงใจในการมีส่วนร่วมของประชาชน และการจัดกิจกรรมจำลองการเลือกตั้ง เพื่อพัฒนาให้เกิดพลเมืองตื่นรู้ทางการเมืองและส่งเสริมประชาธิปไตยท้องถิ่นอย่างยั่งยืน

การมีส่วนร่วมทางการเมืองของผู้สูงอายุ ในเขตเทศบาลตำบลหมื่นศรี อำเภอสำโรงทาบ จังหวัดสุรินทร์

พัทธพล สุขบรรณ์ — 2026-06-27

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการมีส่วนร่วมทางการเมือง
2) เปรียบเทียบการมีส่วนร่วมทางการเมือง และ 3) เสนอแนวทางการส่งเสริมและพัฒนาการมีส่วนร่วมทางการเมืองของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลตำบลหมื่นศรี อำเภอสำโรงทาบ จังหวัดสุรินทร์ โดยใช้รูปแบบการวิจัยแบบผสมผสาน โดยการวิจัยเชิงปริมาณใช้กลุ่มตัวอย่างในการวิจัย คือ ผู้สูงอายุตั้งแต่ 60 ปี ขึ้นไป จำนวน 270 คน โดยใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน ใช้แบบสอบถามในการเก็บรวบรวมข้อมูลมีค่าความเชื่อมั่นที่ 0.978 ทดสอบสมมติฐาน โดยการทดสอบค่าที (T) ค่าเอฟ (F) วิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย () และค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) สำหรับการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้การสัมภาษณ์เชิงลึก เป็นเครื่องมือสำหรับเก็บรวบรวมข้อมูล จำนวน 15 คน โดยใช้วิธีการเลือกแบบเจาะจง และใช้แบบสัมภาษณ์ ใช้เทคนิคการวิเคราะห์เชิงเนื้อหาประกอบบริบท ผลการวิจัย พบว่า

ระดับความคิดเห็นของผู้สูงอายุต่อการมีส่วนร่วมทางการเมืองของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลตำบลหมื่นศรี อำเภอสำโรงทาบ จังหวัดสุรินทร์ โดยภาพรวม มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับปานกลาง เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ระดับความคิดเห็นการมีส่วนร่วมทางการเมืองของผู้สูงอายุ ด้านการออกเสียงทางการเมือง มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมากที่สุด รองลงมา คือ ด้านความสนใจทางการเมือง มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับปานกลาง ด้านการมีส่วนร่วมและการเข้าร่วมกิจกรรมทางการเมือง มีค่าเฉลี่ยระดับปานกลาง ตามลำดับ และสุดท้าย คือ ด้านความเข้าใจการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารทางการเมือง มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับปานกลาง
ผลการเปรียบเทียบระดับความคิดเห็นของผู้สูงอายุตำบลหมื่นศรี อำเภอสำโรงทาบ จังหวัดสุรินทร์ ตามกรอบมาตรฐานการมีส่วนร่วมทางการเมือง 5 ด้าน
โดยจำแนกตามสถานภาพบุคคล ได้แก่ เพศ อายุ ระดับการศึกษา อาชีพ และรายได้เฉลี่ยต่อเดือน พบว่า ผู้สูงอายุที่มีเพศ ไม่แตกต่างกัน มีระดับความคิดเห็นต่อการมีส่วนร่วมทางการเมืองของผู้สูงอายุ โดยภาพรวม ไม่แตกต่างกัน จึงปฏิเสธสมมุติฐานที่ตั้งไว้ และผู้สูงอายุที่มีอายุ ระดับการศึกษา อาชีพและ รายได้เฉลี่ยต่อเดือนแตกต่างกัน มีระดับความคิดเห็นต่อการมีส่วนร่วมทางการเมืองของผู้สูงอายุ โดยภาพรวมแตกต่างกัน จึงยอมรับสมมุติฐานที่ตั้งไว้
แนวทางการส่งเสริมและพัฒนาการมีส่วนร่วมทางการเมืองของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลตำบลหมื่นศรี อำเภอสำโรงทาบ จังหวัดสุรินทร์ พบว่า 1) ด้านความสนใจทางการเมือง พบว่า ควรจัดกิจกรรมเสวนาหรืออบรมให้ผู้สูงอายุได้พูดคุย 2) ด้านการออกเสียงทางการเมือง พบว่า ควรมีการให้ความรู้เกี่ยวกับขั้นตอนการเลือกตั้งและสิทธิหน้าที่ของพลเมืองผู้สูงอายุ 3) ด้านความเข้าใจและการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารทางการเมือง พบว่า คือ ควรจัดอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับการใช้สื่อออนไลน์และโทรศัพท์มือถือ 4) ด้านการมีส่วนร่วมและการเข้าร่วมกิจกรรมทางการเมือง พบว่า ควรส่งเสริมให้ผู้สูงอายุมีบทบาทในสภาผู้สูงอายุหรือคณะกรรมการชุมชน เพื่อเสนอแนวทางพัฒนาท้องถิ่น

การตัดสินใจเลือกนายกองค์การบริหารส่วนตำบลพระเพลิง อำเภอเขาฉกรรจ์ จังหวัดสระแก้ว

เตชทัต เลิศศรี — 2026-06-27

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับการตัดสินใจ เปรียบเทียบ และเสนอแนวทางการส่งเสริมการตัดสินใจในการเลือกนายกองค์การบริหารส่วนตำบลพระเพลิง อำเภอเขาฉกรรจ์ จังหวัดสระแก้ว เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน เก็บข้อมูลจากประชาชนผู้มีสิทธิ์เลือกตั้งที่มีอายุ 18 ปีขึ้นไป จำนวน 400 คน และ สัมภาษณ์เชิงลึกจากตัวแทนผู้บริหาร ผู้นำชุมชน และประชาชน จำนวน 10 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วย ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ F-Test และการวิเคราะห์เนื้อหาประกอบบริบท ผลการศึกษา พบว่า ประชาชนมีการตัดสินใจเลือกนายกองค์การบริหารส่วนตำบลพระเพลิง โดยภาพรวม มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก ดังนี้ ด้านคุณสมบัติผู้สมัคร รองลงมา คือ ด้านนโยบายของผู้สมัคร ด้านผลประโยชน์หรือผลตอบแทน ด้านการได้รับข่าวสารเกี่ยวกับการเลือกตั้ง และด้านความสัมพันธ์ส่วนบุคคลกับผู้สมัคร ตามลำดับ ประชาชนที่มีอายุ และรายได้ต่างกัน มีความคิดเห็นต่อการตัดสินใจเลือกนายกองค์การบริหารส่วนตำบลแตกต่างกัน ที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติ 0.05 ส่วนปัจจัยด้านเพศ ระดับการศึกษา และอาชีพ ไม่พบความแตกต่างที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติ และแนวทางการส่งเสริมการตัดสินใจในการเลือกนายกองค์การบริหารส่วนตำบลคือ ควรมีการจัดเวทีประชาคมเพื่อเผยแพร่ข้อมูล การเลือกตั้งให้เข้าถึงประชาชนมากขึ้น แนวนโยบายที่ชัดเจน เป็นรูปธรรม และมีแนวโน้มที่จะปฏิบัติได้จริง โดยเฉพาะผลประโยชน์ส่วนรวมของหมู่บ้านและตำบล สร้างความเชื่อมั่นและความคุ้นเคยให้ประชาชนจากความสามารถและผลงานที่ผ่านมา ดังนั้น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถนำผลการศึกษานี้ไปใช้ปรับปรุงวิธีการเผยแพร่ข้อมูลการเลือกตั้งให้เข้าถึงประชาชนมากขึ้น โดยเฉพาะการได้รับข่าวสารที่เป็นปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจของประชาชน

การพัฒนาพลเมืองแบบประชาธิปไตยของบุคลากร องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พื้นที่อำเภอสังขะ จังหวัดสุรินทร์

ผุสดี พวงนาค — 2026-06-27

วิทยานิพนธ์นี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการพัฒนาพลเมืองแบบประชาธิปไตยของบุคลากรองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นพื้นที่อำเภอสังขะ จังหวัดสุรินทร์ 2) เปรียบเทียบการพัฒนาพลเมืองแบบประชาธิปไตยของบุคลากร องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นพื้นที่อำเภอสังขะ จังหวัดสุรินทร์ ตามปัจจัยส่วนบุคคล และ 3) เสนอแนวการพัฒนาพลเมืองแบบประชาธิปไตยของบุคลากรองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นพื้นที่อำเภอสังขะ จังหวัดสุรินทร์ เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน โดยการวิจัยเชิงประมาณ ใช้แบบสอบถามเก็บข้อมูลวิจัย ซึ่งมีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ 0.962 กับบุคลากรจำนวน 201 คน ซึ่งได้จากการคำนวณจากสูตรทาโรยามาเน่ ด้วยวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วย ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐานการทดสอบค่าที และวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว สำหรับการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 7 คน แบบเจาะจง ได้แก่ ท้องถิ่นอำเภอสังขะ นายกองค์การบริหารส่วนตำบลสังขะ ปลัดเทศบาลตำบลสังขะปลัดองค์การบริหารส่วนตำบลทับทัน หัวหน้าสำนักปลัด องค์การบริหารส่วนตำบลดม หัวหน้าสำนักปลัด องค์การบริหารส่วนตำบลสะกาด ผู้อำนวยการกองคลัง องค์การบริหารส่วนตำบลสระแก้ว ใช้เทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหาประกอบบริบท ผลการวิจัย พบว่า

ระดับการพัฒนาพลเมืองแบบประชาธิปไตย โดยภาพรวม มีค่าเฉลี่ยอยู่
ในระดับมาก (=4.05, S.D.=0.384) โดย ด้านจริยธรรมและคุณธรรมของพลเมือง
มีระดับสูงที่สุด (=4.63, S.D.=0.437) รองลงมา คือ ด้านคุณลักษณะความเป็นพลเมือง (=4.08, S.D.=0.513) ด้านการเรียนรู้และพัฒนาตนเองเพื่อประชาธิปไตย (=3.93, S.D.=0.565) ด้านอิทธิพลของสื่อและการสื่อสาร (=3.84, S.D.=0.534) และท้ายสุด คือ ด้านการมีส่วนร่วมทางการเมืองและสังคม (=3.76, S.D.=0.489)
การเปรียบเทียบความคิดเห็นของบุคลากรองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นพื้นที่อำเภอสังขะ โดยจำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล พบว่า เพศ ระดับการศึกษา ประสบการณ์ทำงาน ประเภทตำแหน่ง และรายได้เฉลี่ยต่อเดือน มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ปัจจัยส่วนบุคคลที่จำแนกตามช่วงอายุ มีระดับความคิดเห็นไม่แตกต่างกัน
แนวทางการพัฒนาพลเมืองแบบประชาธิปไตย 1) องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จัดอบรมและเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ให้บุคลากรเข้าใจสิทธิ หน้าที่ และคุณค่าของประชาธิปไตย 2) ผู้บริหารท้องถิ่นเปิดโอกาสให้บุคลากรทุกระดับร่วมคิด ร่วมตัดสินใจ และร่วมรับผิดชอบในนโยบายหรือโครงการขององค์กร 3) องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นพัฒนาเครือข่ายสื่อสารสาธารณะและช่องทางออนไลน์ เพื่อเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารที่ถูกต้อง โปร่งใส และตรวจสอบได้ 4) ส่งเสริมให้ผู้นำท้องถิ่นเป็นแบบอย่างของพลเมืองประชาธิปไตยที่มีความซื่อสัตย์ โปร่งใส และยึดประโยชน์ส่วนรวม นำไปสู่การบริหารท้องถิ่นที่มีคุณภาพและยั่งยืน 5) ผู้บริหารท้องถิ่นสนับสนุนการพัฒนาศักยภาพอย่างต่อเนื่อง ผ่านการอบรม การศึกษาดูงาน และการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับหน่วยงานที่ประสบความสำเร็จด้านประชาธิปไตยท้องถิ่น เพื่อสร้างแรงบันดาลใจ และนำแนวทางที่ดีมาประยุกต์ใช้กับบริบทขององค์กรตนเองอย่างเหมาะสม

ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการเลือกตั้งนักการเมืองท้องถิ่นของประชาชนในตำบลท่าสว่าง อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์

บุณณ์ภัสร์ริสา กุลัดต์นาม — 2026-06-27

การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาระดับพฤติกรรมการเลือกตั้งของประชาชนในตำบลท่าสว่าง อำเภอเมืองสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์ 2) เพื่อศึกษาอิทธิพลของปัจจัยทางการเมือง ปัจจัยด้านสื่อสารมวลชนต่อพฤติกรรมการเลือกตั้งของประชาชน และ 3) เสนอแนวทางในการส่งเสริมการมีส่วนร่วมในการเลือกตั้งนักการเมืองท้องถิ่นอย่างมีคุณภาพ เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน โดยการวิจัยเชิงปริมาณ ใช้แบบสอบถามเก็บข้อมูลกับประชาชนจำนวน 400 คน ซึ่งได้จากการคำนวณสูตรทาโรยามาเน่ สำหรับการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 15 คน ได้แก่ ผู้บริหาร สมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนตำบล ผู้นำชุมชน และตัวแทนภาคประชาชน ผลการวิจัย พบว่า

ระดับความคิดเห็นของประชาชนต่อพฤติกรรมการเลือกตั้ง พบว่า โดยภาพรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก โดยด้านการตัดสินใจออกไปใช้สิทธิเลือกตั้งมีระดับสูงที่สุด รองลงมา คือ ด้านเกณฑ์การเลือกผู้สมัคร และด้านการมีส่วนร่วมในการรณรงค์ อยู่ในระดับปานกลาง
ผลวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยทางการเมือง ปัจจัยด้านสื่อสารมวลชนที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการเลือกตั้ง ได้แก่ ทัศนคติต่อระบอบประชาธิปไตย ความไว้วางใจต่อองค์กรการเมือง ความถี่ในการรับข้อมูล ความเชื่อถือในข้อมูลข่าวสาร และอิทธิพลจากโซเชียลมีเดีย ซึ่งสามารถอธิบายพฤติกรรมการเลือกตั้งได้ร้อยละ 59.40 (R2=0.589, F=115.462, p<.05)
แนวทางส่งเสริมการมีส่วนร่วมอย่างมีคุณภาพ ได้แก่ 1) เปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมพัฒนาชุมชนและเลือกผู้นำที่มีคุณภาพ พัฒนากระบวนการเลือกตั้งให้มีความเป็นธรรม และปลูกจิตสำนึกประชาธิปไตยให้เข้มแข็งยิ่งขึ้น 2) บริหารงานด้วยความโปร่งใสและมีธรรมาภิบาล มุ่งพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน สร้างอาชีพ รายได้ และสวัสดิการพื้นฐาน รวมถึงส่งเสริมคุณธรรมและวิสัยทัศน์ทันสมัย 3) ให้ความรู้เรื่องสิทธิ หน้าที่พลเมือง จัดกิจกรรมรณรงค์ผ่านสื่อต่าง ๆ ให้เข้าถึงทุกวัย และสร้างแรงจูงใจทางสังคม และ 4) เปิดโอกาสให้ประชาชนร่วมวางแผนและตรวจสอบงบประมาณ ส่งเสริมความรู้ทางการเมือง และพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนให้เข้มแข็ง ภายใต้หลักธรรมาภิบาล

สิทธิที่จะไม่ให้การเป็นปฏิปักษ์ต่อตนเองกับการแสวงหาพยานหลักฐานดิจิทัลในชั้นสอบสวนของประเทศไทย

ภาวิณี คุ้นสงคราม — 2026-06-27

การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ปัญหาทางกฎหมายและการปฏิบัติที่ส่งผลกระทบต่อสิทธิที่จะไม่ให้การเป็นปฏิปักษ์ต่อตนเองของผู้ต้องหา (Right Against Self-Incrimination) อันเนื่องมาจากการแสวงหาพยานหลักฐานดิจิทัลที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในคดีอาญา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในชั้นพนักงานสอบสวน การวิจัยใช้วิธีดำเนินการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ด้วยการวิจัยเอกสาร (Documentary Research) เพื่อวิเคราะห์หลักกฎหมายรัฐธรรมนูญ และแนวคำพิพากษาที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายและเทคโนโลยี ผลการวิจัยเบื้องต้นพบว่า การเข้าถึงข้อมูลดิจิทัลที่ถูกเข้ารหัส (Encrypted Data) หรือข้อมูลในระบบคลาวด์ (Cloud-based Data) โดยปราศจากความยินยอม อาจเป็นการละเมิดสิทธิของผู้ต้องหาโดยปริยาย เนื่องจากเป็นการบังคับให้ต้องเปิดเผยข้อมูลที่เป็นความลับส่วนบุคคล งานวิจัยนี้จึงมุ่งเสนอแนวทางปฏิรูปกฎหมายและกำหนดแนวทางการปฏิบัติงานของพนักงานสอบสวนให้ชัดเจน เพื่อสร้างความสมดุลระหว่างการคุ้มครองสิทธิของผู้ต้องหาตามหลักนิติธรรมกับการเพิ่มประสิทธิภาพในการสอบสวนคดีอาชญากรรมทางเทคโนโลยี

ปัญหาการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทเพื่อเยียวยาผู้เสียหาย ในคดีอาญาของศาลเยาวชนและครอบครัว

เมตตา เลิศสิน — 2026-06-27

การวิจัยครั้งนี้มีจุดมุ่งหมายที่จะเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการเยียวยาผู้เสียหายในคดีอาญาโดยผ่านกระบวนการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท (Mediation) ที่มีคุณลักษณะของกระบวนการระงับข้อพิพาททางเลือก เพื่อสร้างความสมานฉันท์ให้เกิดขึ้นในสังคม หรืออาจเรียกได้ว่าการไกล่เกลี่ยเชิงสมานฉันท์ (Restorative Justice) โดยศาลยุติธรรมนำมาใช้ในกระบวนการพิจารณาพิพากษาคดีของศาล การไกล่เกลี่ยเชิงสมานฉันท์ (Restorative Justice) นำมาเป็นแนวทางปฏิบัติเพื่อเยียวยาผู้เสียหายหรือบรรเทาผลร้ายที่เกิดขึ้นแก่ผู้เสียหาย ในกรณีที่มีการกระทำความผิดทางอาญาเกิดขึ้นโดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้กระทำความผิดเป็นเด็กหรือเยาวชนที่มีวุฒิภาวะอ่อนด้อยกว่าผู้ใหญ่หรือบุคคลที่บรรลุนิติภาวะตามกฎหมาย ด้วยเหตุนี้ทางภาครัฐจึงมีบทบัญญัติของกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับเด็กและเยาวชน เพื่อนำมาใช้ในการพิจารณาพิพากษาคดีเป็นพิเศษ ได้แก่ พระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. 2553 และกฎหมายที่เกี่ยวข้อง เช่น พระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ศ. 2546, พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้ถูกกระทำด้วยความรุนแรงในครอบครัว พ.ศ. 2550 เป็นต้น

ผลการวิจัยพบว่า การไกล่เกลี่ยข้อพิพาทเชิงสมานฉันท์เป็นกระบวนการระงับข้อพิพาทอย่างหนึ่งของกระบวนการยุติธรรมเชิงเยียวยาแก้ไข (Restorative Justice) ซึ่งถูกนำมาใช้ในกระบวนการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทคดีอาญาของศาลเยาวชนและครอบครัว โดยอาศัยแนวทางการเรียกร้องค่าเสียหายหรือค่าสินไหมทดแทนของผู้เสียหายตามที่ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 43 และมาตรา 44/1 ที่เปิดช่องทางให้ผู้เสียหายที่ได้รับความเสียหายอันเกิดจากการกระทำความผิดของจำเลย และเป็นความผิดเกี่ยวกับทรัพย์รวม 9 ฐานความผิด ได้แก่ ความผิดฐานลักทรัพย์ วิ่งราวทรัพย์ ชิงทรัพย์ ปล้นทรัพย์ โจรสลัด กรรโชก ฉ้อโกง ยักยอกทรัพย์ หรือ รับของโจร แต่การไกล่เกลี่ยข้อพิพาทเชิงสมานฉันท์หรือเชิงเยียวยาแก้ไขมิได้จำกัดเพียงความผิดทางอาญา ทั้ง 9 ฐานความผิดดังกล่าวนี้เท่านั้น ความผิดทางอาญาฐานอื่น ๆ ที่สามารถยอมความได้หรือไม่ ถ้าสามารถยอมความได้ก็จะสามารถนำข้อเรียกร้องเกี่ยวกับค่าสินไหมทดแทนจากความเสียหายที่เกิดขึ้นจากการกระทำความผิดเข้าสู่กระบวนการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทเชิงสมานฉันท์หรือเชิงเยียวยาแก้ไข (Restorative Justice) ได้เช่นกัน

กระบวนการยุติธรรมเชิงเยียวยาแก้ไข (Restorative Justice) คือ แนวคิดที่เข้าใจถึงสภาพปัญหาความทุกข์ทรมานที่ผู้เสียหายได้ประสบมา เพื่อให้ทางภาครัฐได้ให้ความเอาใจใส่ดูแลและรับฟัง มากกว่าที่จะใช้วิธีการตามกระบวนการพิจารณาทางอาญาซึ่งเป็นวิธีพิจารณาพิพากษาคดีที่มุ่งเน้นการลงโทษจำเลยให้สาสมกับความผิดที่ได้กระทำ แต่กระบวนการยุติธรรมเชิงเยียวยาแก้ไข ต้องการเยียวยาแก้ไขฟื้นฟู ทั้งจำเลย ผู้เสียหาย และชุมชน ไปพร้อม ๆ กัน ผู้เสียหายไม่ได้เป็นผู้เดียวที่ได้รับความเสียหายจากการกระทำของจำเลย หากแต่ชุมชนหรือสมาชิกอื่น ๆ ในชุมชนที่เกิดการกระทำความผิดขึ้น การได้รับผลกระทบต่อชุมชนจึงเป็นผู้เสียหายด้วยเช่นกัน ประกอบกับเพื่อเป็นการพยายามชดเชยความเสียหายให้แก่ผู้เสียหายที่เป็นรูปธรรมด้วยตัวเงินหรือการคืนทรัพย์หรือการคืนทรัพย์สิน หรือชดใช้ราคาทรัพย์ที่ผู้เสียหายเสียไปจากการกระทำผิด หรือการชดใช้ความเสียหายด้วยการรักษาอาการบาดเจ็บหรือจ่ายค่ารักษาพยาบาลให้ แต่ต้องพยายามและคำนึงถึงการเยียวยาความเสียหายในเชิงนามธรรม เช่น อารมณ์ ความรู้สึกโดยหวังผลในการป้องกันการกระทำผิดซ้ำของจำเลยในอนาคตผู้เสียหายหรือเหยื่อไม่ต้องตกเป็นเหยื่อกระทำผิดซ้ำอีก

การที่ศาลนำกระบวนการไกล่เกลี่ยเชิงสมานฉันท์หรือเชิงเยียวยาแก้ไข มาใช้ในกระบวนการพิจารณาพิพากษาของศาลเยาวชนและครอบครัวย่อมก่อให้เกิดประโยชน์ต่อคู่กรณีทั้งสองฝ่ายคือฝ่ายผู้เสียหายและฝ่ายจำเลย อย่างน้อยคุณค่าทางจิตใจที่สูญเสียไปอาจกลับคืนมาได้ไม่มากก็น้อยหรือการพยายามให้ผู้เสียหายได้กลับคืนสู่สภาพเดิมให้ได้มากที่สุด จากศึกษาครั้งนี้จักเห็นได้ว่าในบริบทของกฎหมายที่เอื้ออำนวยเพื่อผู้เสียหายได้ใช้สิทธิในการเรียกร้องเพราะเหตุที่ตนได้รับผลกระทบโดยตรงจากการกระทำผิดของเด็กหรือเยาวชน เป็นที่ทราบโดยพื้นฐานแล้วว่าเด็กหรือเยาวชนซึ่งเป็นผู้เยาว์เป็นผู้ด้อยโอกาสในเรื่องความสามารถในการหารายได้ หรือกำลังสติปัญญาที่ไม่ทัดเทียมผู้ใหญ่ เมื่อผู้เสียหายอาจได้รับหรือไม่ได้รับการเยียวยาที่เหมาะสม ทางภาครัฐอาจทบทวนปรับปรุงบทบัญญัติของกฎหมายให้มีลักษณะในเชิงรัฐสวัสดิการ และมีความก้าวหน้าทันสังคมยุคปัจจุบัน โดยอาจพิจารณาแต่งตั้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อพิจารณาช่วยเหลือผู้เสียหายในกรณีที่ไม่สามารถได้รับการชดเชยเยียวยาจากเด็กเยาวชนหรือครอบครัวตามสมควร ในส่วนของกฎหมายอาจจัดทำประชาพิจารณ์หรือประชามติเพื่อให้สอดคล้องและไม่ขัดต่อกับบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ