ปัจจัยที่ส่งผลต่อความแตกต่างระหว่างราคาผู้ชนะการเสนอราคา กับราคากลางงานก่อสร้างที่คำนวณผ่านระบบคำนวณราคากลาง ของกรมบัญชีกลาง: กรณีศึกษาโครงการงานก่อสร้างทาง - สวนแก้ว วีระยุทธ์ (วารสารสถาปัตยกรรม การออกแบบและการก่อสร้าง, 2021)
บทคัดย่อ การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างราคาผู้ชนะการเสนอราคากับราคากลางงานก่อสร้างที่คำนวณได้จากระบบคำนวณราคากลางโดยใช้ข้อมูลทุติยภูมิ (secondary data) จากระบบจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์ของกรมบัญชีกลาง ตั้งแต่ปีงบประมาณ พ.ศ. 2561 - 2563 โดยเลือกศึกษาโครงการงานก่อสร้างทางที่มีวงเงินเกิน 2 ล้านบาท แต่ไม่เกิน 20 ล้านบาท ของ 5 หน่วยงาน ประกอบด้วย กรมโยธาธิการและผังเมือง กรมทางหลวง กรมทางหลวงชนบท กรมชลประทาน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น รวมทั้งสิ้น 33,665 โครงการ และนำมาวิเคราะห์ด้วยวิธีการทางเศรษฐมิติสร้างสมการถดถอย (Pooled regression model) แบ่งการวิเคราะห์เป็น 4 แบบจำลอง คือ ภาพรวมโครงการงานก่อสร้างทางทั้งหมด, กรณีราคาผู้ชนะเสนอราคาสูงกว่าราคากลาง, กรณีราคาผู้ชนะเสนอราคาต่ำกว่าราคากลาง และกรณีราคาผู้ชนะเสนอราคาสูงกว่าหรือต่ำกว่าราคากลางร้อยละ 15 เพื่อทำการวิเคราะห์ข้อมูลและทดสอบว่าปัจจัยแต่ละตัวมีความสัมพันธ์ส่งผลต่อการคำนวณราคากลางงานก่อสร้างด้วยระบบอิเล็กทรอนิกส์ จากผลการผลการศึกษาพบว่า ผู้ชนะเสนอราคาสูงกว่าราคากลาง จำนวน 1,475 โครงการ ราคาผู้ชนะเสนอราคาต่ำกว่าราคากลาง จำนวน 32,180 โครงการ และราคาผู้ชนะเสนอราคาสูงกว่าหรือต่ำกว่าราคากลางร้อยละ 15 จำนวน 12,413 โครงการ ซึ่งปัจจัยที่ส่งผลต่อร้อยละความแตกต่างของราคากลางงานก่อสร้างที่คำนวณผ่านระบบคำนวณราคากลาง ได้แก่ ปัจจัยด้านจำนวนผู้เข้ายื่นเสนอราคา, ปัจจัยด้านเขตพื้นที่ฝนตกชุก, ปัจจัยด้านระยะเวลาก่อสร้าง, ปัจจัยด้านราคาน้ำมันดีเซล ณ วันที่ใช้คำนวณราคากลาง, ปัจจัยด้านค่า Factor F, ปัจจัยด้านปีงบประมาณที่คำนวณราคากลาง และปัจจัยด้านหน่วยงานที่คำนวณราคากลางงานก่อสร้างในระบบ อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติตั้งแต่ระดับ 0.10 เมื่อกำหนดให้ตัวแปรอื่น ๆ คงที่ ดังนั้น กรมบัญชีกลางควรปรับปรุงปัจจัยอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการคำนวณราคากลางงานก่อสร้างให้สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน