การพัฒนาโมเดลการออมเพื่อการเกษียณในสังคมสูงวัยอย่างยั่งยืน - ไกรเดช , เนาวรัตน์; โสคติยานุรักษ์, มนตรี (Journal of Roi Kaensarn Academi, 2024)
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อตรวจสอบและยืนยันองค์ประกอบของปัจจัยเชิงสาเหตุที่ส่งผล ต่อการออมเพื่อการเกษียณในสังคมสูงวัยอย่างยั่งยืน 2) เพื่อตรวจสอบความสอดคล้องของโมเดลสมการโครงสร้างที่ส่งผลต่อการออมเพื่อการเกษียณในสังคมสูงวัยอย่างยั่งยืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์ 3) เพื่อศึกษาแนวทางในการพัฒนาโมเดลการออมเพื่อการเกษียณในสังคมสูงวัยอย่างยั่งยืน โดยใช้วิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research) กลุ่มตัวอย่างคือชายและหญิงอายุ 21–65 ปี ที่อาศัยอยู่ใน 50 เขตของกรุงเทพมหานคร ขนาดกลุ่มตัวอย่าง 1,060 คน คำนวณตามแนวทางของ Hair et al. (2010) ที่แนะนำอัตราส่วนตัวอย่างต่อพารามิเตอร์ 20:1 โดยมีพารามิเตอร์ 53 ตัว ใช้วิธีสุ่มแบบหลายขั้นตอน (Multi-stage Sampling) ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพรวบรวมจากการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 12 คน ซึ่งคัดเลือกแบบเจาะจง (Purposive Sampling) ได้แก่ ผู้กำหนดนโยบาย นายจ้าง และลูกจ้าง การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณดำเนินการด้วยการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน (CFA) และโมเดลสมการโครงสร้างด้วยโปรแกรม Mplus Version 8.3 ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพวิเคราะห์ด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) จากนั้นเปรียบเทียบความสอดคล้องของผลลัพธ์จากทั้งสองวิธี ผลการวิจัยได้แสดงให้เห็นถึงองค์ประกอบสำคัญและแนวทางการออมที่สอดคล้องกับบริบทของสังคมสูงวัยและสนับสนุนความยั่งยืนในระยะยาว ผลการวิจัยพบว่า (1) องค์ประกอบหลัก ได้แก่ หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง (SE), ทักษะความเข้าใจและใช้เทคโนโลยีดิจิทัล (DL), การจัดการการเงินส่วนบุคคล (PF) และทักษะทางการเงิน (FL) มีอิทธิพลต่อการออมเพื่อการเกษียณในสังคมสูงวัยอย่างยั่งยืน (SAV) (2) โมเดลสมการโครงสร้างที่พัฒนาขึ้นมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ และ (3) โมเดลการออมเพื่อการเกษียณในสังคมสูงวัยอย่างยั่งยืนที่พัฒนาขึ้นได้เน้นการกำหนดให้การออมเพื่อการเกษียณในสังคมสูงวัยอย่างยั่งยืนเป็นวาระแห่งชาติ การพัฒนาทุนมนุษย์เพื่อส่งเสริมความรู้และทักษะในการออม การออมภาคบังคับที่มีความยืดหยุ่นและกำหนดเพดาน ความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน การใช้เทคโนโลยีดิจิทัล และการกำหนดนโยบายประชากรศาสตร์ เพื่อสนับสนุนการออมอย่างยั่งยืนในระยะยาว