การทบทวนความเหมาะสมของกฎหมาย - โกวิท, ศิพร; วรรณะธูป, จิรภัทร; พัฒนะ, ติณณภพ; กลับวิลา, โสรัตน์ (Journal of Roi Kaensarn Academi, 2024)
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) แนวทาง ขั้นตอน หลักเกณฑ์เพื่อให้ได้แนวปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practice) ในการพิจารณาทบทวนความเหมาะสมของกฎหมาย 2) ทราบจำนวนกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการยุติธรรมทางอาญาที่สมควรมีการทบทวนความเหมาะสม โดยจัดลำดับความสำคัญของกฎหมายที่ควรมีการทบทวน เพื่อให้ได้ข้อเสนอในการดำเนินการว่าควรยกเลิก หรือแก้ไขปรับปรุง หรือดำเนินการด้วยวิธีอื่นใด โดยใช้วิธีการวิจัยแบบผสมเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ โดยการเก็บรวบรวมข้อมูลเชิงปริมาณจากประชาชนผู้เกี่ยวข้องหรือใช้บริการจากหน่วยงานในกระบวนการยุติธรรม จำนวน 556 คน ข้อมูลเชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์เชิงลึกจากกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญแบบเจาะจง ที่เป็นผู้บังคับใช้กฎหมายในกระบวนการยุติธรรม จำนวน 60 คน และการสนทนากลุ่ม 2 ครั้ง ซึ่งเป็นผู้บังคับใช้กฎหมายในกระบวนการยุติธรรม และประชาชนผู้เกี่ยวข้อง จำนวน 61 คน ผลการวิจัยพบว่า กฎหมายที่เกี่ยวข้องในกระบวนการยุติธรรมทางอาญา ทั้งในชั้นก่อนพิจารณา ระหว่างการพิจารณา และหลังการพิจารณา ทั้งหมด จำนวน 355 ฉบับ สำหรับประเทศไทยพบว่าการปรับปรุงกฎหมายภายใต้หลักการ 5Cs ได้แก่ Cut คือ การยกเลิก Change คือ การปรับปรุง Combine คือ การควบรวมกรณีที่ทับซ้อน Continue คือ การคงไว้เช่นเดิม Create คือ การสร้างกฎหมายใหม่กรณีที่จำเป็นภายใต้หลักการ 5Cs โดยวิเคราะห์กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการยุติธรรมทางอาญาที่สมควรให้มีการทบทวนความเหมาะสม มีจำนวน 16 ฉบับ จากจำนวน 355 ฉบับ เนื่องจากเป็นเวลานานจนไม่มีเหตุหรือสถานการณ์ใดที่สอดคล้องจะมาบังคับใช้ หรืออาจเป็นกฎหมายที่เพิ่งบัญญัติมาใช้จึงยังไม่พบปัญหาอุปสรรคและภาระต่าง ๆ