การประเมินความต้องการจำเป็นในการพัฒนาภาวะผู้นำทางการเรียนการสอนของผู้บริหารสถานศึกษาในโรงเรียนประถมศึกษาขนาดกลางและโรงเรียนขนาดเล็ก - ทรรศนากรกุล, มารุต; ตรีวรัญญู, ชาริณี; ศิริบรรณพิทักษ์, พฤทธิ์ (Journal of Roi Kaensarn Academi, 2024)
ภาวะผู้นำทางการเรียนการสอนของผู้บริหารสถานศึกษาเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพการศึกษาซึ่งแสดงออกผ่านการสื่อสารวิสัยทัศน์และกลยุทธ์สถานศึกษา การกำกับติดตามคุณภาพหลักสูตรและการสอน การสร้างและกระจายภาวะผู้นำร่วม ทั้งนี้พบว่า ภาวะผู้นำทางการเรียนการสอนปรากฏในหลักสูตรการพัฒนาข้าราชการครูก่อนดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโรงเรียนหากแต่ผลการปฏิรูปการศึกษาพบว่าผู้บริหารสถานศึกษามีภาวะผู้นำทางการเรียนการสอนสูงขึ้นเล็กน้อย จึงอาจกล่าวได้ว่าการพัฒนาภาวะผู้นำทางการเรียนการสอนของผู้บริหารสถานศึกษาอาจไม่ตรงประเด็นหรือขาดความครบถ้วน ดังนั้นการศึกษาการวิจัยนี้จึงมีจุดประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบภาวะผู้นำทางการเรียนการสอนของผู้บริหารสถานศึกษา 2) เรียงลำดับองค์ประกอบโดยใช้ดัชนีลำดับความสำคัญของความต้องการจำเป็น ซึ่งมีตัวอย่างการวิจัย คือ ผู้อำนวยการและรองผู้อำนวยการโรงเรียนประถมศึกษาขนาดกลางและขนาดเล็กสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน 210 คน จากการกำหนดขนาดตัวอย่างด้วยโปรแกรม G*Power และใช้การสุ่มแบบหลายขั้นตอน (Multi-stage Random Sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถามชนิดมาตรประมาณค่า 5 ระดับ มีค่าความเที่ยง (Cronbach’s Alpha) .994 สถิติที่ใช้ คือ ค่าเฉลี่ยเลขคณิต ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ดัชนีลำดับความสำคัญของความต้องการจำเป็น (PNImodified) และ ค่าสหสัมพันธ์ (Correlation Coefficient) และ สถิติที (t-test) ผลการวิจัยสรุปดังนี้ 1) ภาวะผู้นำทางการเรียนการสอนของผู้บริหารสถานศึกษา มี 3 องค์ประกอบ คือ 1.ความสามารถในการกำหนดวิสัยทัศน์สถานศึกษาที่มุ่งเน้นคุณภาพหลักสูตรและการสอน 2. ความสามารถในการขับเคลื่อนกลยุทธ์ด้วยการกำกับติดตามหลักสูตรและการสอน และ3. ความสามารถในการกระจายภาวะผู้นำ สร้างภาวะผู้นำร่วมในการพัฒนาการเรียนการสอน 2) ลำดับตามความต้องการจำเป็นในการพัฒนาจากมากที่สุด คือ องค์ประกอบที่ 2 (PNImodified = 0.40) ตามด้วย องค์ประกอบที่ 3 (PNImodified = 0.36) และ องค์ประกอบที่ 1 (PNImodified = 0.30) ตามลำดับ โดยปรากฏว่าองค์ประกอบที่ 2 ด้านความสามารถในการขับเคลื่อนกลยุทธ์ด้วยการกำกับติดตามหลักสูตรและการสอนมีความจำเป็นในการพัฒนามากที่สุดซึ่งควรจะอยู่ในรูปแบบของหลักสูตรหรือกระบวนการพัฒนาวิชาชีพที่เป็นรูปธรรม