การตัดสินใจเชิงจริยธรรมและแนวปฏิบัติบัญชีบริหารของผู้ทำบัญชี - พงศ์ศรีโรจน์ , ชมชไม; เจียมศรีพงษ์, สุจินดา (Journal of Roi Kaensarn Academi, 2024)
ผู้ทำบัญชีเป็นบุคคลที่มีความสำคัญในองค์กรช่วยบริหารจัดการทำให้การดำเนินงานมีความราบรื่นทั้งยังเป็นที่ปรึกษาวางแผนงานในการกำกับควบคุมทุกหน่วยงานในองค์กรทำได้ตามเป้าหมายและบรรลุวัตถุประสงค์ในเวลารวดเร็ว ผู้ทำบัญชีจะมีคำแนะนำเกี่ยวกับเทคนิคการรวบรวมและจัดทำข้อมูลที่มีประสิทธิภาพให้แก่ผู้บริหาร ผู้ทำบัญชีเป็นผู้ที่มีความรู้และประสบการณ์สามารถให้คำปรึกษาวางแผนการปฏิบัติงาน และยังเป็นผู้มุ่งหวังสร้างผลประโยชน์ที่ดีให้กับองค์กร งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการตัดสินใจของผู้ทำบัญชีและแนวปฏิบัติงานบัญชีบริหารของวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมในประเทศไทย เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ มีเครื่องมือการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม โดยมีกลุ่มตัวอย่างคือ ผู้ทำบัญชีของวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมที่มาจากการคำนวณขนาด กลุ่มตัวอย่างที่ระดับความคลาดเคลื่อน 0.05 มาจากการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นภูมิ สำหรับการวิเคราะห์เชิงปริมาณ แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากแบบสอบถามมาวิเคราะห์ขนาดตัวอย่างต้องสอดคล้องกับสถิติที่ใช้ ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสัมประสิทธิ์อย่างง่ายของเพียร์สัน การวิเคราะห์โมเดลสมการเชิงโครงสร้าง และ การวิเคราะห์เนื้อหาในการวิเคราะห์เชิงคุณภาพ ผลการวิจัยการตัดสินใจของผู้ทำบัญชีและแนวปฏิบัติงานให้เป็นที่ยอมรับในสังคม พบว่าข้อกำหนดในจรรยาบรรณที่นำมาบังคับใช้ไม่เท่ากันตามสภาพแวดล้อมการทำธุรกิจ 1) ด้านจรรยาบรรณ 10 ตัวแปร อิทธิพลเป็นไปตามทฤษฎีมีทั้งหมด 7 ตัวแปร อิทธิพลเส้นทางโมเดลการวัดตัวแปรที่มีอิทธิพล ได้แก่ มีทักษะวิชาชีพทางบัญชี และมีการเรียนรู้เพื่อการพัฒนาตนเอง 2) นโยบายองค์กรที่มีอิทธิพลต่อการกำหนดแนวปฏิบัติทางบัญชีบริหารของอุตสาหกรรมค้าส่ง/ค้าปลีก อุตสาหกรรมการผลิตและอุตสาหกรรมบริการนำจรรยาบรรณมาเป็นข้อกำหนดในการบริหารจัดการให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน 3) ข้อมูลที่เกี่ยวข้องทั้งหมดนำเสนอรูปแบบการตัดสินใจของนักบัญชีและแนวปฏิบัติทางบัญชีให้มีความน่าเชื่อถือเป็นไปตามความคาดหวังของสังคม เสริมสร้างผลประโยชน์ให้กับผู้มีส่วนได้เสียในทุกระดับขององค์กร ผลการวิเคราะห์โมเดลสมการเชิงโครงสร้าง พบว่า โมเดลมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ โดยจรรยาบรรณมีอิทธิพลต่อการตัดสินใจเชิงจริยธรรมอย่างมีนัยสำคัญ มีอิทธิพลทางตรง 0.337 มีอิทธิพลทางอ้อม (ผ่านนโยบายและแนวปฏิบัติทางบัญชี) เท่ากับ 0.479 (อิทธิพลรวม 0.816) และนโยบายองค์กรมีอิทธิพลต่อการตัดสินใจเชิงจริยธรรมอย่างมีนัยสำคัญ อิทธิพลทางตรง 0.688 มีอิทธิพลทางอ้อม (ผ่านแนวปฏิบัติทางบัญชี) -0.128 (อิทธิพลรวม 0.560)