การศึกษาบทบาทภาคประชาสังคมในการขับเคลื่อนนโยบายพืชกระท่อมโดยใช้ต้นแบบดอนทรายโมเดลและน้ำพุโมเดล : กรณีศึกษาตำบลช้างแรก อำเภอบางสะพานน้อย จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ - สุขเกษม, ภัทรา (Journal of Roi Kaensarn Academi, 2023)
การวิจัยครั้งนี้ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์ เพื่อ (1) ศึกษาบทบาทภาคประชาสังคมในการขับเคลื่อนนโยบายพืชกระท่อม โดยใช้ต้นแบบดอนทรายโมเดล และน้ำพุโมเดล ในเขตพื้นที่ตำบลช้างแรก อำเภอบางสะพานน้อย จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ (2) วิเคราะห์ปัญหาและอุปสรรค ในการนำรูปแบบดอนทรายโมเดล และน้ำพุโมเดล มาปรับใช้ในการขับเคลื่อนนโยบายพืชกระท่อม ในเขตพื้นที่ตำบลช้างแรก อำเภอบางสะพานน้อย จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ และ (3) เสนอแนะแนวการขับเคลื่อนนโยบายพืชกระท่อม ในเขตพื้นที่ตำบลช้างแรก อำเภอบางสะพานน้อย จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ให้เกิดรูปธรรมอย่างชัดเจน ซึ่งผู้วิจัย ได้มีการจัดทำเครื่องมือแบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง และเจาะจงกลุ่มตัวอย่าง เพื่อสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ที่เกี่ยวข้อง ผลการวิจัย พบว่า ภาคประชาสังคมในพื้นที่ตำบลช้างแรก ได้มีการรวมกลุ่มกันออกมาขับเคลื่อนนโยบายพืชกระท่อม โดยการประสาน บูรณาการขับเคลื่อนงานร่วมกันกับหน่วยงานระดับส่วนกลาง หน่วยงานระดับพื้นที่ และภาคีที่เกี่ยวข้องทุกภาคส่วนในการผลักดันให้เกิดการแก้ไขปัญหายาเสพติดว่าด้วยพืชกระท่อมอย่างมีส่วนร่วมของชุมชน ก่อนที่กฎหมายพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ พ.ศ. 2522 จะถอดพืชกระท่อมออกจากพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษ ประเภทที่ 5 ทั้ง 8 หมู่บ้านหรือชุมชน