โมเดลการส่งเสริมการควบคุมศัตรูมะพร้าวอย่างยั่งยืนของเกษตรกร ผู้ผลิตมะพร้าวในภาคตะวันออก - วงษ์ชื่น สุรีรัตน์; ตุ้มหิรัญ เฉลิมศักดิ์; ขลิบทอง จินดา; เศรษฐบุตร สุรพล (Journal of Roi Kaensarn Academi, 2024)
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ระบบการผลิตมะพร้าวและการใช้เทคโนโลยีการควบคุมศัตรูมะพร้าวในภาคตะวันออก 2) แนวปฏิบัติที่ดีในการควบคุมศัตรูมะพร้าวอย่างยั่งยืนของเกษตรกรผู้ผลิตมะพร้าวในภาคตะวันออก 3) แนวปฏิบัติที่ดีในการควบคุมศัตรูมะพร้าวอย่างยั่งยืนของเกษตรกรผู้ผลิตมะพร้าวในภาคตะวันออก 4) เพื่อพัฒนาโมเดลการควบคุมศัตรูมะพร้าวอย่างยั่งยืนของเกษตรกรผู้ผลิตมะพร้าวในภาคตะวันออก 5) เพื่อประเมินโมเดลการส่งเสริมการควบคุมศัตรูมะพร้าวอย่างยั่งยืนของเกษตรกรผู้ผลิตมะพร้าวในภาคตะวันออก เป็นการวิจัยและพัฒนา 1) กลุ่มตัวอย่างเกษตรกรผู้ร่วมโครงการแปลงใหญ่ (มะพร้าว) จำนวน 156 ราย สุ่มตัวอย่างแบบง่าย 2) เกษตรกรผู้เชี่ยวชาญในการปลูกมะพร้าว จำนวน 12 ราย 3) ผู้เชี่ยวชาญจำนวน 6 ราย เก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูล ด้วยสถิติพรรณนา การวิเคราะห์องค์ประกอบ และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) เกษตรกรโดยส่วนใหญ่เป็นเพศชาย ปลูกมะพร้าวแกง มีการปลูกมะพร้าวตามหลักวิชาการมีการคัดเลือกต้นพันธุ์มะพร้าวเอง มีความรู้ในเรื่องของศัตรูมะพร้าวได้แก่ ด้วงแรดมะพร้าว ด้วงงวงมะพร้าว หนอนหัวดำมะพร้าว และแมลงดำหนามมะพร้าวเป็นอย่างดี ส่วนใหญ่ได้รับความรู้จากเจ้าหน้าที่ส่งเสริมการเกษตร 2) เกษตรกรมีการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี (GAP) รู้จักการป้องกันกำจัดศัตรูพืช โดยใช้วิธีเขตกรรม ชีววิธี และการใช้สารเคมีร่วมกัน ในการกำจัดศัตรูมะพร้าว 3) แนวทางการส่งเสริม จากหน่วยงานราชการโดยการใช้สื่อต่างๆ ที่มาในรูปแบบของ แผ่นพับ คู่มือ โปสเตอร์ ส่วนวิธีการส่งเสริม การสาธิต การฝึกปฏิบัติ 4) โมเดลการส่งเสริมการควบคุมศัตรูมะพร้าวอย่างยั่งยืนของเกษตรกรผู้ผลิตมะพร้าวในภาค ตะวันออก ประกอบไปด้วยองค์ประกอบ 4 องค์ประกอบ คือการบริหารจัดการสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัย การส่งเสริมการรวมกลุ่มเพื่อความยั่งยืน การกำจัดศัตรูพืชโดยสารเคมี และการกำจัดศัตรูพืชโดยชีววิธี 5) ผลการประเมินโมเดลในระดับมากที่สุด มีความเหมาะสม สอดคล้องกับบริบท และสามารถนำไปใช้ได้จริง