การตีความและการสื่อความหมายในบทเพลงไทย - อิงชำนิ อรอนงค์; จำนงค์สาร สุรศักดิ์; วิสุทธิแพทย์ มานพ (Journal of Roi Kaensarn Academi, 2023)
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อวิเคราะห์รูปแบบการตีความในบทเพลงไทย 2. เพื่อวิเคราะห์วิธีการสื่อความหมายของบทเพลงไทย ผู้วิจัยศึกษาการตีความบทเพลงไทยผ่านขับร้องและบรรเลงวงปี่พาทย์ไม้นวมเพลงตับเรื่องรามเกียรติ์ ตอนนางลอย ของคณะศิษย์ศรประดิษฐ์ ภายใต้การควบคุมการบรรเลงของอาจารย์ประสิทธิ์ ถาวร ที่ได้ทำการบันทึกเสียงไว้ในปี พ.ศ. 2509 ณ บ้านเสริมมิตร ผลการวิจัย พบว่า 1. การเรียบเรียงทางดนตรีไทยเพื่อการบรรเลงมีกระบวนการวิเคราะห์รูปแบบการบรรเลงด้วยการตีความทางดนตรีการตีความโครงสร้างบทเพลง การตีความบทวรรณกรรม และการตีความบทร้องให้มีความสัมพันธ์สอดคล้องกับบทเพลง การตีความทางดนตรีจำเป็นต้องมีความรู้ความสามารถทางด้านวรรณคดี ทฤษฎีดนตรีไทย และทักษะการบรรเลงดนตรีไทย นับเป็นภูมิปัญญาของนักดนตรีไทยในการถ่ายทอดระบบความคิดผ่านการบรรเลงดนตรีไทยการวิเคราะห์เชิงสัญญวิทยาทำให้พบว่า 2. วิธีการสื่อความหมายของนักดนตรีไทยมี 3 วิธีการ คือ 1) การสร้างสรรค์ทางเพลงและกลวิธีการปรับวงโดยใช้การปรับเปลี่ยนทำนองบางส่วน 2) การสร้างกลวิธีการบรรเลงเพื่อเลียนเสียงธรรมชาติและ 3) การประกอบสร้างความหมายผ่านวงดนตรี กลุ่มเสียงและจังหวะหน้าทับ