ภูมิปัญญาท้องถิ่นและการใช้ประโยชน์พืชสมุนไพรจากป่าชุมชนเตาะตือแม ตำบลปะแต อำเภอยะหา จังหวัดยะลา - แอดะสง, ไอร์นี; มะและ, มารีแย; เซ็ง, แซมซูดิง (วารสารการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต, 2022)
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์สำคัญเพื่อศึกษาภูมิปัญญาท้องถิ่นในการใช้ประโยชน์พืชสมุนไพรจากป่าชุมชน เตาะตือแม ตำบลปะแต อำเภอยะหา จังหวัดยะลา เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน โดยการสำรวจพืชสมุนไพรในป่าชุมชน สัมภาษณ์เชิงลึก เวทีชุมชน และการใช้แบบสัมภาษณ์กับตัวแทนหัวหน้าครัวเรือน รวม 30 ครัวเรือน สถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และใช้การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา ผลการศึกษาพบ พืชสมุนไพรรวม 103 ชนิด โดยพืชสมุนไพรที่ตอบในแบบสอบถามและผ่านกระบวนการคัดเลือกในเวทีชุมชนคือ พืชสมุนไพร 10 ชนิดที่โดดเด่นตามความคิดเห็นของคนในชุมชน สรรพคุณเพื่อบรรเทาอาการแก้เคล็ดขัดยอก ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ บำรุงกำลังทางเพศ ถอนพิษจากแมลงหรืองู ทั้งนี้วิธีการที่นำสมุนไพรมาใช้พบว่า ส่วนใหญ่ใช้รากนำต้มดื่ม ลำต้นใช้ฝนให้เป็นแป้ง หรือดองกับน้ำอัดลม ใบและยอดรับประทานสดหรือบดให้แหลกนำมาประคบ ผู้วิจัยมีข้อเสนอแนะให้เน้นการเสริมสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชนผ่านการขับเคลื่อนงานวิจัยเชิงพื้นที่