วัฒนธรรมชุมชนกับการเสริมสร้างความสมานฉันท์ ในสังคมไทย โดยใช้วัฒนธรรมเป็นฐาน - ปราณี, ไชยรัตน์ (วารสารการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต, 2018)
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวัฒนธรรมชุมชน และตัวแปรจิตลักษณะของคนไทยบางประการ ที่ส่งผลต่อคุณลักษณะความสมานฉันท์ รวมทั้งการเสริมสร้างความสมานฉันท์ของคนไทยในจังหวัดอุทัยธานี โดยใช้วัฒนธรรมชุมชนเป็นฐาน ผลการศึกษาพบว่า วัฒนธรรมชุมชนของจังหวัดอุทัยธานีส่วนใหญ่เป็นวัฒนธรรมข้าว และโมเดลจิตลักษณะของคนไทย ที่ส่งผลต่อลักษณะความสมานฉันท์ของคนไทย มีความสอดกับข้อมูลเชิงประจักษ์ (c2= 36.19, df = 58, sig = 0.98901) สำหรับแนวทางการสร้างขบวนการเคลื่อนไหวทางสังคมเพื่อเสริมสร้างความสมานฉันท์ของสังคมไทย โดยใช้วัฒนธรรมชุมชนเป็นฐาน พบว่ามี 3 องค์ประกอบ คือ 1. แนวคิด ได้แก่ แนวคิดเชิงเนื้อหาใช้แนวคิดการใช้วัฒนธรรมข้าวเป็นฐาน และแนวคิดเชิงกระบวนการใช้แนวคิดการมีส่วนร่วมของชุมชนและการเสริมพลังอำนาจของชุมชน 2. การดำเนินการ ประกอบด้วย การพัฒนาความร่วมมือของกลุ่ม กำหนดแผนดำเนินงาน การร่วมกันดำเนินการ การสะท้อนข้อมูล และร่วมกันสรุปผลการดำเนินงาน 3. การสะท้อนข้อมูลและการสรุปผลการดำเนินงาน สำหรับการสร้างขบวนการเคลื่อนไหวทางสังคม ในพื้นที่กรณีศึกษา 4 ชุมชน ได้แก่ 1) ชุมชนบ้านหนองงูเหลือม 2) ชุมชน ตลุกดู่ 3) ชุมชนตำบลป่าอ้อ 4) ชุมชนเนื้อร้อน โดยดำเนินกิจกรรมดังนี้ การทอดผ้าป่าข้าวเปลือก กิจกรรมการทำนาโยน การจัดประเพณีการทำขวัญข้าว การทำเกษตรอินทรีย์ชีวภาพครบวงจร และการจัดตั้งธนาคารปุ๋ยอินทรีย์ ผลการประเมินคุณลักษณะความสมานฉันท์ของสังคมไทย ในแต่ละชุมชน พบว่ามีคุณลักษณะความสมานฉันท์อยู่ในระดับมากทุกชุมชน