วารสารบัญชีปริทัศน์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย

การมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาเส้นทางการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ผ่านการสืบสานตำนานเล่าขานภาพพระบฏ วัฒนธรรมล้านนา จังหวัดลำปาง

Wed, 10 Jun 2026 00:00:00 +0700

การวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์สถานการณ์ท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมชุมชนบ้านสัก และชุมชนบ้านทุ่งม่านเหนือ 2) กำหนดศักยภาพของทรัพยากรชุมชนในการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม 3) การมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาเส้นทางการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม 4) ทดสอบเส้นทางท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมและเชื่อมโยงพื้นที่โดยรอบผ่านตำนานเล่าขานภาพพระบฏ และประเมินความพึงพอใจของผู้มีส่วนเกี่ยวข้องด้านการพัฒนาเส้นทางท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม โดยเก็บข้อมูลทั้งเชิงปริมาณ จำนวน 384 คน และคุณภาพ จำนวน 28 คนจากผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในพื้นที่ผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึก เวทีเสวนา และการประชุมกลุ่มย่อย แบบสอบถามประเมินความพึงพอใจ และการทดลองเส้นทางท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม

ผลการวิเคราะห์สถานการณ์ท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมทั้ง 2 พื้นที่ คือ บ้านทุ่งม่านเหนือและบ้านสักพบว่า มีศักยภาพค่อนข้างสูงเพราะทุนเดิมทางวัฒนธรรม เช่น ภาพพระบฏ ตำนานท้องถิ่น หัตถกรรมพื้นบ้าน อาหารพื้นถิ่น วิถีชีวิต เครือข่ายของชุมชน และทรัพยากรพื้นถิ่น ส่วนการกำหนดศักยภาพชุมชนโดยรวมระดับมาก โดยเรียงจากมากไปหาน้อย คือ (1) ด้านการมีส่วนร่วมของชุมชน (2) ด้านบริการและสิ่งอำนวยความสะดวก (3) ด้านโครงสร้างพื้นฐาน (4) ด้านเส้นทางท่องเที่ยว และ (5) ด้านทรัพยากรการท่องเที่ยว ส่วนการมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาเส้นทางท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมพบว่า ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องมีการประชุมร่วมกันผ่านการร่วมคิด ร่วมวางแผน ร่วมดำเนินการ และร่วมกันปฏิบัติงาน ในการกำหนดเส้นทางท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมแบบ One Day Trip ที่เชื่อมโยงแหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรมและกิจกรรมของชุมชน ผลการประเมินความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก โดยมีแนวทางการพัฒนา การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมโดยใช้เรื่องเล่าทางวัฒนธรรม คือ ภาพพระบฏเป็นกลไกในการเชื่อมโยงทรัพยากร อัตลักษณ์และการมีส่วนร่วมของชุมชน ผลการวิจัยช่วยเสนอแนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยว เชิงวัฒนธรรมโดยใช้เรื่องเล่าทางวัฒนธรรมเป็นฐานในการพัฒนาอย่างยั่งยืน

ความสัมพันธ์ระหว่างความสามารถในการทำกำไรกับมูลค่ากิจการของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย กลุ่มเกษตรและอุตสาหกรรมอาหาร

มนณกร เลิศคำ — Wed, 10 Jun 2026 00:00:00 +0700

งานวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความสามารถในการทำกำไรกับมูลค่ากิจการของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย กลุ่มเกษตรและอุตสาหกรรมอาหาร โดยเก็บรวบรวมข้อมูลจากรายงานทางการเงินของบริษัทในช่วงปี พ.ศ. 2565 – 2567 รวมทั้งสิ้นจำนวน 194 ตัวอย่าง ตัวแปรอิสระที่ใช้ในการศึกษา ได้แก่ อัตรากำไรสุทธิ (Net Profit Margin: NPM) อัตรากำไรขั้นต้น (Gross Profit Margin: GPM) อัตราผลตอบแทนต่อสินทรัพย์ (Return on Assets: ROA) และอัตราผลตอบแทนต่อส่วนของผู้ถือหุ้น (Return on Equity: ROE) โดยใช้ Tobin’s Q เป็นตัวแทนของมูลค่ากิจการ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ สถิติเชิงพรรณนาการวิเคราะห์ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ (Correlation Analysis) และการวิเคราะห์ความถดถอยพหุคูณ (Multiple Regression Analysis) เพื่อทดสอบสมมติฐานของการวิจัย

ผลการวิจัยพบว่า อัตรากำไรขั้นต้น (GPM) สะท้อนการบริหารต้นทุนและประสิทธิภาพในการดำเนินงาน มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับมูลค่ากิจการอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ อัตราผลตอบแทนต่อสินทรัพย์ (ROA) สะท้อนประสิทธิภาพในการใช้สินทรัพย์ มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับมูลค่ากิจการอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ขณะที่อัตราผลตอบแทนต่อส่วนของผู้ถือหุ้น (ROE) ซึ่งสะท้อนโครงสร้างเงินทุนและความเสี่ยงทางการเงิน มีความสัมพันธ์เชิงลบกับมูลค่ากิจการอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ สะท้อนให้เห็นว่าประสิทธิภาพในการบริหารต้นทุนและการใช้สินทรัพย์มีความสำคัญต่อมูลค่ากิจการขณะที่โครงสร้างผลตอบแทนต่อส่วนของผู้ถือหุ้นอาจมีความสัมพันธ์ในทิศทางตรงกันข้ามกับการประเมินมูลค่า

การสังเคราะห์ตัวชี้วัดคุณภาพแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตรแบบองค์รวม: การเชื่อมโยงกรอบแนวคิดเศรษฐกิจชีวภาพหมุนเวียนสีเขียว (BCG Economy) เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) และปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง (SEP)

รัศมี อิสลาม, ชิสา เจิมวรายุกร, พิศาล แก้วอยู่, ฐิตาภา บำรุงศิลป์ — Wed, 10 Jun 2026 00:00:00 +0700

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) รวบรวม วิเคราะห์ และสังเคราะห์ตัวชี้วัดมาตรฐานคุณภาพแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตรจากวรรณกรรมวิชาการทั้งในและต่างประเทศอย่างเป็นระบบ และ (2) เพื่อวิเคราะห์การจัดหมวดหมู่และทำ Mapping อธิบายความเชื่อมโยงของตัวชี้วัดเข้ากับกรอบแนวคิดเศรษฐกิจชีวภาพหมุนเวียนสีเขียว (BCG Economy), เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) และปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง (SEP) (3) เพื่อพัฒนาตัวชี้วัดมาตรฐานคุณภาพแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตรแบบองค์รวมบูรณาการกรอบแนวคิดเศรษฐกิจชีวภาพหมุนเวียนสีเขียว (BCG Economy) เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) และปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง (SEP) โดยใช้แนวทางการทบทวนวรรณกรรมเชิงระบบ (Systematic Review) ตามเกณฑ์ PRISMA การค้นคว้าดำเนินการในฐานข้อมูล Scopus, Web of Science, Google Scholar และ ThaiJO ครอบคลุมช่วงปี ค.ศ. 2000–2024 หลังการคัดกรองตามเกณฑ์ inclusion/exclusion ได้เอกสารที่เหมาะสมจำนวน 100 เรื่อง เพื่อนำมาวิเคราะห์เชิงเนื้อหาและเชิงธีม

ผลการวิจัยพบว่า ตัวชี้วัดมาตรฐานคุณภาพสามารถจัดกลุ่มได้เป็น 4 ด้านหลัก ได้แก่ (1) การบริหารจัดการ (Management) (2) การรองรับ (Carrying Capacity) (3) การให้บริการ (Service Quality) และ (4) การดึงดูดใจ (Attractiveness) โดยตัวชี้วัดที่ปรากฏซ้ำมากที่สุด ได้แก่ การมีส่วนร่วมของชุมชน การจัดการสิ่งแวดล้อมและของเสีย และความแท้จริงของประสบการณ์ท่องเที่ยว ทั้งนี้ การวิเคราะห์ Mapping ชี้ว่าตัวชี้วัดดังกล่าวสามารถเชื่อมโยงกับ Bio-Circular-Green Economy (เช่น การใช้เกษตรอินทรีย์ การจัดการของเสีย และการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม), SDGs (เป้าหมายที่ 8, 11, 12 และ 15) และ SEP (หลักพอประมาณ มีเหตุผล และภูมิคุ้มกัน) ได้อย่างเป็นระบบ

โดยผลการวิจัยมีนัยสำคัญในการพัฒนากรอบการประเมินมาตรฐานคุณภาพแหล่ง ท่องเที่ยวเชิงเกษตรแบบองค์รวม ซึ่งบูรณาการแนวคิดเชิงทฤษฎีระดับสากลเข้ากับบริบทประเทศไทย โดยสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางเชิงนโยบายในการกำหนด มาตรฐานระดับชาติ เป็นเครื่องมือสำหรับชุมชนและผู้ประกอบการในการยกระดับคุณภาพแหล่งท่องเที่ยวสู่ความยั่งยืน